I.
extra textus
phil. : część składowa jakiejś całości, składnik, czynnik, element;
pars totius compositi
ConcPol X p. 416 (a. 1446) : sed quia sua reverenda paternitas se pro filio ... Eugenii ... pape quarti recognovit ... merito ergo membra se conformare debent suo capiti nec ab eo recedere ... uti p-a suo principio.
II.
phil.
t.t. to, co zostało sprawione przez zasadę, złożone z zasad, pochodne i zależne od
zasady; id, quod ab aliquo principio effectum est, ex principiis, elementis consistit, ex aliquo
principio oritur pendetque
VITELO Persp. p. 15 : quanto aliquid simplicius est, pluribus rebus indigetur ... et in pluribus inuenitur, sicut principium essentiale in p-o uel secundum uirtutem.
HESSE Quaest. p. 31 : utrum in omni scientia ex cognitione principiorum, causarum et elementorum contingit scire p-a, causata et elementata.Ita vulgo usque ad saec. XVI.
Definitur
WROCŁ. Epit. fol. a Va : que non habeant aliqua priora se ex quibus fiant ... sic non essent principia, sed p-a, illud enim quod fit ex alio dicitur p-um respectu illius, ex quo fit.
Syn. et
iuxta posita
causatum (
HESSE Quaest.
p. 31
;
ExPhys fol. A
VIa)
;, elementatum(
ib.
), forma (
HESSE Quaest.
p. 111
).
Opp.
principium (
ib.
p. 111
et saepius).
N.
constr.
sq.
de :
WROCŁ. EpitConcl fol. f IVa : p-um de principio ... et hoc est Spiritus Sanctus.