- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
- N.
- K.
- O.
I.
propr.
młodzieńczy,
młodziutki, najmłodszy;
iuvenilis, tener, primo aevo fruens.
II.
transl.
1.
a.
pierwotny, najwcześniejszy; pristinus,
priscus, primordialis.
Dicitur v.gr. de
tempore,
item de
erectione (
ArHist X p. 340, a.
1519)
, fundatione (
KodMp I
p. 123, a.
1284)
, inchoatione (
KsgKaz
p. 525, a.
1400
et saepius), institutione (
KodKKr II
p. 306, a.
1405
et saepius),
intentione (
MATTH. Prax.
p. 95
)
,
ordine (
PP II
p. 110, a.
1450)
, origine (
HESSE
Matth. IV
p. 19
)
, plantatione (
KodMp IV
p. 68,
a. 1399),
cett.; etiam de
concr.
,
v.
gr. de
alveo
(
ArPrawn IV
p. 12, saec.
XIV med.med
et saepius),
corpore (
PP II
p. 192, a.
1450)
, loco (
DŁUG. Hist. II p. 415
= IV
p. 168
ed.nov.),
villa (
AKapSąd III
p. 203, a.
1520).
N.
gram.
rdzenny, podstawowy;
principalis, primitivus
FRANC. Orth. p. 158, v. 118: in -tia finita quedam sunt nomina ... quorum p-e voces in fine tenent -t.Cf. Th. X 2, 1234, 27 sqq. et PRIMITIVUS I 2 b.
b.
stary,starodawny,starożytny; priscus,antiquus
RFil XXII p. 58 (a. 1457) : sancti p-i prohibent sacerdotem solitarium visitare domicilia feminarum.
CorpJP III p. 324 (a. 1515) : convenit aequitati et itidem dictat ratio ac ius p-um disponit.
2.
a.
pierwszy;
prior, primus
FRANC. Orth. p. 156, v. 93 : sillaba p-a caret ‘s’ in nomine ‘migma’.
KsgCzer p. 32 (a. 1410) : cum pueris suis uxoris p-e ... divisionem bonorum ... fecit.
AGZ XIII p. 129 (a. 1442) : consors ... Iohannis ... fecit divisionem cum suis pueris primogenitis, quos habuit cum Ramschone, suo p-o viro bone memorie.Ita saepius.
N.
pecunia
zadatek;
i.q. in antecessum data
PP III p. 125 (a. 1445) : si solvere ... XV sexagenas non curauerit, extunc hic ortus debet deuenire Petro ... et p-am peccuniam, videlicet V sexagenas, wlgariter «zadatek», debet prolabi.Cf. 1. PRIMATUS I et PRIMUS I B 2 l.
b.
pierwszy, tj.
ważniejszy; primus, i. gravior, maioris momenti
TPaw IV p. 142 (a. 1407) : procrastinavit terminum domino suo per duas septimanas asserens, quod haberet terminum p-um et pro maiori causa.
MIECH. Chr. p. 85 : Wladislaum ... eo quod natu maior esset, monarcham et p-um ducem, cui caeteri omnes subessent, decreuerunt.