Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAESTO-1

Gramatyka
  • Formypraesto, presto
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -titi
Znaczenia
  • I. wyróżniać się,przodować, górować
  • II. + praestat (alicui) (jest) lepiej
  • III.
    • 1. + astandi stawić się (w sądzie)
    • 2. + exstandi istnieć
    • 3. + perstandi (wy)trwać

Pełne hasło

1. PRAESTO s. PRESTO, -are, -titi
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • A.
  • O.
I. wyróżniać się,przodować, górować; praeeminere, praecellere. Occ. eodem sensu refl.
DokMp IV p. 147 (a. 1368) : qui se in dilectione fidelitatis p-erant (ed. prestierant) diucius et con stanter.
Constr.
1. indicatur qua re a. sq. abl. , v.gr. dotibus animi et corporis ( DŁUG. Hist. I p. 332 = II p. 95 ed.nov.), forma, divitiis, nobilitate ( ib. I p. 528 = II p. 299 ed.nov.) , virtute et providentia ( CodEp I 2, p. 137, a. 1453) , hominum frequentia et multitudine (de civitate CodEp III p. 414, a. 1494) . b. sq. in c. abl.
2. indicatur quocum comparatur a. sq. dat. b. sq. acc. c. sq. ab:
Tom. VII p. 204 (a. 1525) : quo uno a bestiis homines maxime p-ant.
d. sq. apud:
WAPOW. Chr. p. 54 : Michael dux magna apud omnes gratia p-bat.
II. impers. praestat (alicui) (jest) lepiej; melius est.
Constr. sq. (acc. c.) inf.
III. fungitur vice verbi
1. astandi stawić się (w sądzie); praesentem adesse,comparere (coram iudice)
KsgKaz p. 6 (a. 1375) : hi fideiubuerunt pro Iurgone ... ad p-ndum feria sexta proxima post Martini ... pro violencia in Iohanne ... facta.
Additur
terminum :
StPPP IX p. 55 (a. 1460) : super ... Milowan p-it 2-um terminum Bartholomeus ... pro fertone.
2. exstandi istnieć; exsistere
DŁUG. Hist. V p. 490 : arce ... Konopicze ... non soluta ... nulam p-re (v. l. restare) de pace spem.
3. perstandi (wy)trwać; persistere
KodPol III p. 174 (a. 1312) : cives Sandecenses ... in fide ... inviolabiliter p-erunt.
SprawWęg p. 67 (a. 1490) : vos et progenitores vestros ... in eadem fide p-isse.
AAlex p. 439 (a. 1504) : certe adhuc in ea p-amus opinione.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)