Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PRAESTO-3

Gramatyka
  • Formypraesto, presto
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowyprzysłówek
Znaczenia
  • I. w pobliżu, w gotowości
    • 1. być w pobliżu,być obecnym
    • 2. być pomocnym, służyć
  • II. szybko, niezwłocznie

Pełne hasło

3. PRAESTO s. PRESTO adv.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • A.
[superl. praestissime, cf. infra 1050,17.]
I. w pobliżu, w gotowości; prope, in promptu. Glossa Pol.
GŁOG. Alex. I fol. L VIIa : p-o indeclinabile i. paratus ... «gotowy».
Occurrit in iunctura praesto esse
1. być w pobliżu,być obecnym; praesentem adesse.
Simili sensu
comparere (coram aliquo: KodKKr I p. 125, a. 1288) , constitui ( KodMp I p. 167, a. 1308) , fieri ( DokSZKr p. 3, a. 1302).
N. abs. per ellipsim
KADŁUB.(Pl) p. 54 : sese p-o nuntiat... crastino secum comminus conflicturus.
Cf. Th. X 2, 932, 14 sqq.
Opp.
longe:
AMedi III p. 50 (saec. XV med.med) : quamvis Deus p-o est malis per suae maiestatis amplitudinem, longe tamen est ab eis per gratiam.
2. być pomocnym, służyć; auxilio vel ministerio adesse.
Syn.
favere ( Tom. III p. 143, a. 1514). N. constr. ad 1 - 2 : indicatur cui a. sq. dat. b. sq. coram, cf. supra 43. indicatur qua (in) re a. sq. abl. , v.gr. favore, assistentia, consilio et auxilio ( CodEp III p. 339, a. 1487) . b. sq. ad. c. sq. in c. abl.
DokListPł II p. 461 (a. 1562) : qui magistratus p-o est in administranda iusticia unicuique ... concivi.
d. sq. pro :
KodPol I p. 343 (a. 1484) : p-o esse possunt pro ipsius castri conservacione incolae.
e. sq. per, cf. f. sq. inf.
FROVIN. p. 75, v. 365 : normas sis discere p-o.
CodVit p. 1019 (a. 1416) : Christi clementissimis disciplinis p-o sumus subicere terga nostra.
DANT. in
Tom. II p. 32 (a. 1512) : sum iussa capessere p-o.
Cf. Th. X 2, 931, 57 sqq.
II. szybko, niezwłocznie; statim, cito
ArPrawn I p. 237 (saec. XV in.) : vobis equiparencie vicissitudinem p-o faceremus.
PrzMog p. 25 : p-o convincitur ... Christianorum genus unitatem cum Deo discissam habere.
Ib. p. 36 : quod omnino ipsius voto non dedam me p-issime promptum.
ŹrWaw IV p. 44 (a. 1527) : si quid emergerit novi ... p-o sint avisati.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)