Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PERSUADEO

Gramatyka
  • Formypersuadeo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ere, -si, -sum
Znaczenia
  • I.
    • 1. przywieść do przekonania, przekonać
  • II. + consulendi) sprzyjać, pomagać

Pełne hasło

PERSUADEO, -ere, -si, -sum
  • F.
  • G.
  • Bl.
  • S.
  • B.
  • L.
  • A.
  • N.
I.
1. przywieść do przekonania, przekonać; convincere, fidem facere.
N. locut.
sibi być przekonanym; certum habere; additur fiduciam: Tom. VI
p. 345 (a. 1523) : de quo jam pridem, certam fiduciam nobis p-simus.
Simili sensu impers. alicui persuadetur
(saec. XVI). Occ. phil. i. fere q. demonstrare GŁOG. Porph.
fol. a Ia : Arestotiles vniuersale principium artis et ścieńcie demonstrat et omnem scientiam vniuersalium fore p-et.
Part. praes. et perf. loco adi. , cf.
PERSUADENS et 1. PERSUASUS.
2. namówić, nakłonić; impellere, inclinare, adducere. Simili sensu per abundantiam persuasionem:
DŁUG. Hist. IV
p. 375 : litteras ... persuasionem de suscipiendo bello contra Hussitas p-ntes.
Dicitur praec. de hominibus, sed etiam de abstr. , v. gr. de necessitate (
KodMp III
p. 274, a. 1374 et saepius), ratione (aequitatis:
Lites I p. 129, a. 1339)
cett., praec. in locut. aliqua re persuadente
pod wpływem, ze względu; alicuius rei impulsione KodWp I
p. 201 (a. 1243) : bona et spontanea voluntate annuimus ... fratrum Cruciferorum amicicia multiplici p-nte.
KodKKr I
p. 96 (a. 1273) : ad hoc ... faciendum ... decanij petitio ... nos induxit, equitate presertim hoc ipsum p-nte.
KodWp III p. 105
( a. 1358) : lege ac natura humana exigentibus et p-ntibus quilibet homo domino suo ... obediens ... esse debeat.
Occ. sensu latius transl. doprowadzić do czegoś; efficere KADŁUB.
p. 233 : sero ... in se didicit griphoquid inpetus in alium p-eat.
N. constr. ad 1-2: indicatur cui (quem) a.
sq. dat. b.
sq. acc. indicatur quid a.
sq. (dupl. ) acc. b.
sq. ad:
Tom. III
p. 383 (a. 1515) : ut eam ... ad celerem nobiscum congressum inflectere et p-re possit.
*Ib.VI p. 336 (a. 1523) : non est virium nostrarum ad hec p-re ... regi Polonie. c.
sq. de. d.
sq. in
c. acc. CantMAe I
nr. 137, v. lb, 3 (saec. XVI in.) : Adriano p-serunt in necem horum martyrum. e.
sq. pro:
SSrSil
VII p. 177 (a. 1468) : archiepiscopus ... legacionem misit ad p-ndum capitulo pro eleccione tanti viri. f.
sq. (acc. c. ) inf. g.
sq. enunt. obi. h.
sq. enunt. fin. i.
sq. part. fut. act. AAlex
p. 248 (a. 1503) : Scotti ... levi sumptu p-rentur primum pro bello contra paganos, tandem pro stipendio temporali ... venturi.
indicatur modus vel causa a.
sq. abl. b.
sq. pro,
cf. supra 28. JusPol
p. 133 (saec. XIV med.) : pro pena ... ei, cui ius p-serit, IV-or marcas ... decernimus persoluendas.
KsgGrWp I
p. 11 (a. 1385) : adjudicatum est dicto Johanni prout judicium p-bat.
AGZ XIV
p. 83 (a. 1443) : prout forma iuris p-sit remansimus Oleschkonem circa Bastyow villam.
II. (accedit ad vim vocis consulendi) sprzyjać, pomagać; curam gerere, prospicere UrkBBr p. 90
( a. 1284) : ut ipse saluti anime sue consulens et honoris sui augmento p-ns ecclesiam non molestet.
CodVit
p. 566 (a. 1422) : promittimus ... eorum indampnitati consulere sicut nostre et nostrorum p-re consvevimus.
N. per ellipsim terras pro aliquo:
AKapSąd III
p. 75 (a. 1500) : propter hoc, quod terras Drogyczyn et Brańsko consulebat... favebat et p-bat pro duce Mazovie ... exilium a duce Lithwanie ferebat.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)