- F.
- G.
- Bl.
- S.
- B.
- K.
KomEkon p. 155 (a. 1416) : vir numquam indiuiduum proprium ... potest perpetuari et habere esse immortale.3. sg. con. impf. pass. perpetueretur:
Tom. I p. 115 (a. 1510) : velit... adjungere ... bullarum apostolicarum exempla ... ut ejusmodi cognitio justitie regni et modus defensionis perpetueretur (nisi perperam pro perpetuetur]).
I.
ciągnąć nieprzerwanie, przedłużyć (trwanie), utrzymać ciągłość (w czasie); perpetuum reddere, continuare, producere,
v.
gr.
individuum proprium
(
cf.
supra 5
)
, memoriam
(de scriptis
KodKKr I
p. 231, a.
1346
et saepius), regimen
(rectoris
KomPolit p. 205, a. 1501). Additur contra aliquid:
NIC. BŁ. Serm. II p. 66 : cibus vitae reficit conditionis humanae naturae amaritudinem, lignum vitae p-at contra breuitatem etc.
N.
refl.
in specie :
KomEkon p. 142 (a. 1414) : qui finis coitus est p-re se in specie;item mediopass. in vita:
*Dogiel I p. 435 (a. 1493) : nedum diutissime vixisse, se p-ri quoque hac in vita videbatur debuisse.
II.
A.
res
1.
zachować (na zawsze), utrzymać, utrwalić; (in
perpetuum) consemare
v.
gr.
actiones labiles
(de scriptis
DokMp VI
p. 181, a.
1400
et saepius), robur libertatis (
KodPol I
p. 30, a.
1227)
,
testimonium (
cf. infra 35
), item
statum coniugis
(
DŁUG.
Hist. I p. 88 = I
p. 148
ed.nov.).
Mediopass.
przetrwać (wiecznie);
(in perpetuum) durare, permanere
PommUrk II p. 245 (a. 1270) : facta mortalium p—ri nequent nisi recipiant uoce testium aut scripturae memoria firmamentum.
Ib. IV p. 25 (a. 1301) : ea, quae p-ri volumus ... expedit ... nobis lineis testimonium p-ntibus exarmare.Ita saepius.
Iuxta ponitur
citra durare (
CodVit
p. 95, a.
1404)
.
N.
phil.
SŁUP. MixEl p. 158 : tunc possent elementa contraria p-ri, si semper ex mixto generaretur mixtum.
BYSTRZ. Top. fol. v VIIIb : si contraria possent simul esse in eodem subiecto ... sequeretur quod forme accidentales contrarie possent p-ri.
2.
iur.
zatwierdzić, nadać moc prawną; confirmare,
ratum habere
DokKujMaz p. 122 (a. 1231) : villas ... subscriptas ... in legitimam possessionem ... roboramus, p-amus iugiter et confirmamus.
PommUrk III p. 4 (a. 1287) : p-amus eisdem civibus omnem libertatem ac graciam factam per nostros progenitores.Ita saepius, v. gr. erectionem altaris ( KodWp VIII p. 87, a. 1418 ; simili sensu altare: DokMp I p. 365, a. 1410 ; item ecclesiam: DŁUG. LibBen I p. 546 ) , iura ( IurMas II p. 5, a. 1471) , resignationem (arearum: AKapSąd II p. 333, a. 1496) , vicariam ( PommUrk VII p. 279, a. 1329) .
Syn.
approbare, ratificare (
ArHist V
p. 328,
a. 1392-1412)
, confirmare (
cf.
supra 45
). Additur
iugiter (
DokKujMaz
p. 122, a.
1231)
, perenniter (
KodMp II
p. 54, a.
1234
et saepius).
B.
homines
1.
zatwierdzić (nieodwołalnie) na stanowisku (zwł. kościelnym); ad munus (praec.
eccl.) perpetuo
gerendum instituere
KodWp VI p. 76 (a. 1300) : vicarios perpetuos ... in ipsorum vicariis p-amus.
CodSil V p. 190 (saec. XIV med.) : capellanum nostrum p-ndum duxit in eadem ecclesia filiali praepositus ecclesiae.
KodWp VI p. 154 (a. 1345) : vicarios triginta tres perpetuos in ipsorum vicariis p-amus.
KomKadł p. 70 : Leszko ... deridetur, sed tandem in regem electus p-atur.
2.
ustanowić dziedzicem;
heredem constituere
IurMas III p. 69 (a. 1532) : sententia ex praemissis p-ndi faeminas (cf. ib. infra : quo faeminae ... fratribus non extantibus ... in regno nostro succederent et haereditarent (item ib. p. 225, a. 1532).
N. constr. ad
I-II:
a.
sq.
dat.
NIC. POL. p. 50, v. 71 : p-etur agenti laus et honor primo.Cf. supra 436,46. b. sq. in c. acc. , cf. supra 436,44 et
MIECH. Chr. p. 2 : coepit ... Czech ... petere terras Morauiae ... in hereditatem suam posterumque suorum p-ndas et populandas.c. sq. in c. abl. , cf. supra 436,20 et 23 et saepius.