Ogólne
Pełne hasło
Więcej

PEDAGIUM

Gramatyka
  • Formypedagium, pedaium
  • Etymologia pes
  • Odmiana -ii
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajnijaki
Znaczenia
  • I.
    • 1. med.rodzaj cła pobieranego od pieszych, zwł. kupców, myto
    • 2. przejście celne
  • II. + pedagio pieszo

Pełne hasło

PEDAGIUM s. PEDAIUM, -ii n. (pes)
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • H.
  • L.
  • K.
  • O.
I.
1. rodzaj cła pobieranego od pieszych, zwł. kupców, myto; tributum, quod pedites, praec. mercatores, solvi solebant
KodWp I p. 200 (a. 1243) : ab omni theloneo, p-o et exactione sint liberi.
KodMazNow II p. 47 (a. 1263) : ne quis ... transeuntes vel retranseuntes ... molestare presumat ... in theleonorum vel p-orum exactione.
KodPol I p. 119 (a. 1286) : ab omni solutione thelonei et p-ii, qui ad predictam locationem veniunt, liberi sint.
Ita saepissime usque ad saec. XVI med. Glossa Pol.
GLcerv p. 671 : p-um est theloneum, quod soluunt viatores «cło od pieBych».
Syn. et iuxta posita
bulletarium ( StPPP VII p. 561, a. 1492) , conductus ( HumRef p. 2, a. 1364) , datia ( ArHist XII p. 264, a. 1359 et saepius; datium: CodVit p. 594, a. 1425 et saepius), datio ( KodUJ I p. 27, a. 1400) , exactio ( et saepius), ), gabella ( ArHist XII p. 264, a. 1354 et saepius), ), guidagium ( KodPol I p. 210, a. 1354 et saepius), ), muta ( CodVit p. 594, a. 1425) , onus ( KodUJ I p. 27, a. 1400) , passagium ( HumRef p. 2, a. 1364) , passus ( KodUJ I p. 27, a. 1400) , theloneum (supra12 et saepius), tributum ( HESSE Matth. IV p. 60 ) . Per abundantiam pedale ( KodUJ I p. 27, a. 1400) .
Constr.
a. abs.
PommUrk I p. 119 (a. 1212) : pro centum marcarum p-iis.
Ita saepissime.
b. sq. ad:
*KodKKr I p. 186 (a. 1329) : p-ia ... ad mensam ... episcopalem.
c. sq. cum:
PommUrk I p. 119 (a. 1212) : pro ... p-iis cum omnibus terminis.
d. sq. in c. abl. loci
UrkBBr p. 263 (a. 1296) : super novo p-o ... constituto in villa ecclesie Cruthwald.
KodMp III p. 377 (a. 1356) : ut p-ij ... reditus exigatur, tam in Krasnik, quam in nostris villis.
Ita saepius.
2. przejście celne; locus, quo teloneum exigebatur
DokMp I p. 252 (a. 1391) : nostrum p-um in dicta civitate permittimus liberum et solutum.
WŁODK. ScrSel III p. 138 : territorium ... cum villis, castris, opidis, foris, monetis, p-ijs, theoloneis terrarum et aquarum etc.
DokMp II p. 260 (a. 1437) : in civitatibus, opidis, villis, p-iis vel stratis.
Ita saepius.
II. singulare pedagio pieszo; pedester, pedibus
KodMazNow II p. 135 (a. 1313) : largimur ... securitatem ... omnium mercium genera deferendi ... sive per aquam navigio sive in terra p-o sive in curribus et in equis.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)