- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- A.
- N.
[abl.
pl. modicibus
infra 402,19.]
I.
adi.
A.
propr.
1.
(de rebus) mały, nieduży, niewielki; parvus, exiguus,
exilis (saepe in iunctura non modicus).
N.
locut.
modica lance cf.
2.
(de tempore) krótki, niedługi; parvus, brevis.
3.
(de quantitate) nieliczny, niewielki, skąpy;
paucus, exiguus, non
multus.
B.
transl.
1.
skromny, niskiego stanu, małego znaczenia;
humilis, ignobilis.
2.
ubogi;
pauper
DokKKr II p. 124 (a. 1427) : attendendo ecclesiam parochialem ... adeo in suis proventibus esse exilem et m-am, quod de ipsius facultatibus rectores ... debite non poterant sustentari.
DokMp VIII p. 181 (a. 1442) : inopiam et egestatem ecclesiae ... quibus ex m-a fundatione sui opprimitur.
KodUJ IV p. 175 (a. 1541) : cum consideremus ... ecclesias ... in suis proventibus esse in tantum tenues et m-as, ut rectores ministrique illarum vitae necessariis sustentari ex eis ... nullatenus pares esse possint.
C.
(singulare) fortasse pro immodico (?
) zuchwały, niegrzeczny; immodestus, insolens, arrogans
RHer I p. 77 (a. 1550) : nec in hactenus linguam suam a petulantia et verbis modicibus (sic ) cohiberet (cf. ib. infra p. 78: pro verbis suis petulantibus, frivolis et non necessariis).
II.
subst.
modicum,,
-i
n.
1.
odrobina, trochę, mała ilość, drobiazg;
paulum, paululum, exiguum, exiguitas, copia parva.
Constr.
a.
abs.
b.
sq.
gen.
c.
sq.
de :
NIC. POL. p. 140,10 : bibat m-um de vino.Ita saepius.
2.
chwila, krótki czas;
aliquantum temporis, tempus breve.
Additur
temporis :
HistTart p. 59 : Cingis ... per temporis m-um sue malicie pacem dedit.
APozn II p. 291 (a. 1495) : post m-um temporis ... comparuerunt.
Ib. p. 294 : post m-um temporis, post certos dies.Cf. Th. VIII 1234,39 sqq.
Locut.
selectae ad 1-2:
a.
cum
prp.
α.
ad modicum
przez chwilę;
paulisper
SCARB. Sap. I p. 356, v. 290 : miser timet momentaneum et incidet in aeternum, pavet onus ad m-um portare, sed tandem portabit onus intolerabile in aeternum.
Praec. in iunctura
vapor ad modicum parens (e
Vlg.
Jac. 4,15
KADŁUB.
p. 150
et saepius).
β.
in modico
bez mała, omal nie; vix, paene, non multum abest
quin.
γ.
per modica
pokrótce;
breviter, paucis verbis
JAC. PAR. Var. I p. 221 : de cuius Ecclesiae perfeccione aliqua solummodo loquendi qua porro brevitate succingam aut per (ed. par) m-a succincte perstringam.
δ.
per modicum
częściami, po trochu;
parvis pensionibus
ZabDziej II p. 228 (a. 1485) : recognovit debitum ... quod tenetur ... baccalario et vult solvere per m-um, quando poterit et per quantum poterit.
b.
modicum est super aliqua re (e
Pol.
mało jest na tem,
cf.
Słownik Staropolski IV 150a50
sqq.) nie wystarcza, mało tego; non sufficit, parum videtur
AGZ XIV p. 261 (a. 1448) : ipse ... piscinam demisit faciens aliam condictacionem ... cum principali ... et si hoc m-um esset super eo, paratus est docere nullum ius obmittendo, quia demisit.
Eodem sensu
modicum habere :
KsgCzer p. 114 (a. 1417) : Martinus ... subdidit se domino Alberto ... sub bona sua ... quia pro ipso fideiussit quadruplex L per sex septimanas, vel si m-um in isto haberet, et pro collo me recipere debet.