Elektroniczny Słownik Łaciny Średniowiecznej w Polsce - eLexicon Mediae et Infimae Latinitatis Polonorum

Ogólne

Pełne hasło

Więcej

MODO

Gramatyka

Formymodo
Etymologiałacina starożytna
Odmiana
Część mowyprzysłówek

Znaczenia

I.
- A. tylko, jedynie
  - 1.
  - 2.
  - 3. + modo dum gdy (tylko)
  - 4. + sicut modo gdy tylko
  - 5.
  - 6.
- B. (c. con.) byle(by) tylko, oby tylko
  - 1. + si modo qui modobyleby tylko, gdyby tylko
  - 2. imp.
- C.
  - 1. oto
  - 2. ale

II.
- A. (de tempore praeterito) dopiero co, właśnie
- B. (de tempore praesenti) (właśnie) teraz, obecnie, w chwili obecnej
  - 1. + modo ... modo, (nunc) modo ... nunc już to ... już to, raz ... raz
  - 2.
    - a. teraz i w przeszłości
    - b. teraz i w przyszłości
  - 3.
  - 4.

Pełne hasło

MODO adv.

F.
Th.
Bl.
S.
Dc.
NGl.
L.
A.
N.

I. usu restrictivo

A. tylko, jedynie; solum, tantum, tantummodo.

Iuncturae notabiliores

1. non modo ... sed (verum) et(iam).

2. dum modo cf. DUMMODO.

3. modo dum gdy (tylko); dum, cum primum

AGZ XIV p. 388 (a. 1453) : quas litteras Duszka interdixerat et arrestaverat, m-o dum ambe partes in termino peremptorio steterunt ... m-o dum litere sunt perlecte nos Duszkam ... requisivimus.

4. sicut modo gdy tylko; cum primum

*CodVit p. 978 (a. 1409) : sicut m-o percepit Witaudus, quod rei huius finis ... adhiberetur, factus est malus et impatiens.

5. solum modo cf. SOLUMMODO.

6. tantum modo cf. TANTUMMODO.

B. (c. con. ) byle(by) tylko, oby tylko; dummodo.

N. constr. sq. ind. fut.

CodEp III p. 348 (a. 1489) : nichil adversi, m-o servabuntur foedera, suspicamur.

Praec.

1. α. si modo byleby tylko, gdyby tylko; dummodo. β. qui modo który tylko.

2. (c. imp. ) -że! no! age! (saec. XVI).

C. singularia

1. oto; en, ecce

RFil XXV p. 128 (a. 1475) : m-o «owaczyem».

2. ale; sed

AKapSąd III p. 222 (a. 1423) : asserentes, quomodo ...haberent constitui in Dobrzin, m-o quia propter discrimen ... Visle nullomodo pertransiree ibidem potuerunt ... protestati sunt publice de huiusmodi discrimine.

II. usu temporali

A. (de tempore praeterito) dopiero co, właśnie; nunc ipsum.

B. (de tempore praesenti) (właśnie) teraz, obecnie, w chwili obecnej; nunc, hoc tempore. Per abundantiam additur actualiter ( PP II p. 5, a. 1447) , exnunc ( AKapSąd III p. 137, a. 1509) , de praesenti ( TPaw III p. 597, a. 1399).

Opp.

antea ( CorpJP III p. 1, a. 1506) , ex antiquo ( AKapSąd III p. 86, a. 1502) , olim ( KsgŁawKr p. 308, a. 1396 et saepius), tunc ( NIC. BŁ. Serm. II p. 323 ) ; item in posterum ( KodKKr II p. 322, a. 1407 et saepius), posterius ( GIEŁCZ. p. 109 ).

Iuncturae et locut. notabiliores

1. modo ... modo, (nunc) modo ... nunc już to ... już to, raz ... raz; nunc ... nunc, et ... et, tum ... tum.

2. modo et inantea

a. teraz i w przeszłości; nunc et antea

KodWp III p. 499 (a. 1380) : rectore ecclesie ... qui nobis et ecclesie nostre m-o et in antea demeruit.

b. teraz i w przyszłości; nunc et deinceps

ArPrawn V p. 534 (a. 1414) : statuentes, ut quicunque ... villam capituli m-o et inantea habere vellet, debet solvere ... taxam.

3. a modo cf. AMODO

4. usque modo cf. infra USQUEMODO.

Więcej

Słowniki

Korpusy

Lista haseł

MODO