Ogólne
Pełne hasło
Więcej

LOCATOR

Gramatyka
  • Formylocator
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -oris
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. + decimae osoba składująca (umieszczająca) dziesięcinę w jakimś miejscut dostawiając ją dokądś
  • II.
    • A.
      • 1. + villae, civitatis: założyciel, zasadzca
      • 2. ten, kto osadza (osiedla) kogoś (zwł. osadników na prawie niemieckim) gdzieś, lub obsadza wieś (rolę) osadnikami
    • B.
      • 1. osoba oddająca coś w najem, dzierżawę
      • 2. dzierżawca, najemca (zwł. domu)
      • 3. osoba wynajmująca (godząca) kogoś do wykonania jakiejś pracy za opłatą

Pełne hasło

LOCATOR, -oris m.
  • F.
  • Th.
  • S.
  • NGl.
  • N.
  • K.
  • O.
[generis f. ?
CracArt II p. 399 (a. 1541) : inventarius rerum mobilium olim Helene... Volffgangi ... 1-is ... ad postulationem prefati Volffgangi est conscriptus].
I. decimae osoba składująca (umieszczająca) dziesięcinę w jakimś miejscut dostawiając ją dokądś; qui decimam in aliquo loco collocat, in locum aliquem confert
AKapSąd I p. 330 (a. 1420) : dominus Wincencius debet permittere locationem decime in villa, ubicunque ipse dominus Nicolaus voluerit, tenetur tamen ipse dominus Nicolaus cancellarius satisfacere 1-i decime pro locacione vel pro laboribus circa locacionem factis.
Ib. II p. 240 (a. 1499) : dominus Mathias ... permittet eosdem dominos vicarios decimam ... in Ribowo libere locare et vendere et de eadem disponere ad beneplacitum ipsorum dominorum vicariorum ... neque quoquomodo eosdem dominos vicarios et 1-es decime ipsorum supradicte ... impediat.
Ib. III p. 288 (a. 1506) : nullus ... nobilium huiusmodi decimas decimaret, nisi prius avisato ipso domino preposito aut factore suo ... aut 1-e huiusmodi decime (cf. contextum ).
II.
A.
1. villae, civitatis sim. : założyciel, zasadzca; conditor qui villam vel civitatem (iure Theutonico, quod vocabatur) constituit
KodMp II p. 88 (a. 1253) : nos ... dux Cracouie ... facimus eos 1-es ciuitatis, quam fundare et construere intendimus in loco salisfodinarum, qui Polonice Bochnija ... nuncupatur, volentes, up ipsi 1-es et incole ciuitatis eiusdem omnino utantur ... iure Theutonico.
UrkOel p. 92 (a. 1253) : addimus (dux Silesiae ) ... ad eandem civitatem quinquaginta mansos Franconicos, de quibus mansis octavus Tydrico 1-i liber spectabit (cf. ib. supra Tydrico ... commissimus locare novam civita tem).
DokMp I p. 21 (a. 1303) : ut dicta locatio ... facilius locari possit, ipsi l-i et se locantibus in eadem a decimis ... non solvendis ... concedimus libertatem.
Ita saepius.
2. ten, kto osadza (osiedla) kogoś (zwł. osadników na prawie niemieckim) gdzieś, lub obsadza wieś (rolę) osadnikami; qui colonos in agris colo eat, agros (vicum) colonis frequentat
CodSil(Μ) III p. 164 (a.1227) : a terminis ... Crostensibus usque ad terminos Othomuchouienses ubicumque silva locata fuerit, ferto de manso solvetur ... excepto sexto manso ... qui cesserit 1-i; adiunctum est etiam, ut si aliqui mansi de dictis mansis 1-is venditione ... a 1-e recesserint ... solvant ecclesie fertonem.
WilkLub p. 5 (a. 1492) : possesores et heredes braseatorum ... omnibus damna pacientibus tenebuntur satisfacere ... quia ipsi tanquam 1-es debent scire, quem in suis bonis locant et servant.
B.
1. osoba oddająca coś w najem, dzierżawę; qui (mercede) aliquid utendum (col)locat (opp. conductor). Occ. stręczyciel, rajfur; leno
SCARB. Sap. III p. 129 : nec aliqua mulier membra sua membra faciat 1-is.
Cf. Th. VII 2, 1556,18 sq. Sensu diverso
2. dzierżawca, najemca (zwł. domu); conductor (praec. domus)
KodKrak I p. 38 (a. 1358) : si nobilis ... domus aliquas habuerit in duitate prenotata et eas exposuerit ad locandum, tunc 1-or siue inquilinus ad omnia onera ciuitatis subire sit astrictus.
Concl. p. 73 (a. 1492) : dominus Clemens ... habitacionem in Collegio Iuristarum habere debet ... gratuito, sine solucione precii 1-is.
CracArt II p. 308 (a. 1535) : nominati ... coniuges se obligarunt eandem domum liberam se reddituros ab hiis, qui vel inscriptiones vel ius 1-um super ea habent.
Ita saepius. Glossa Pol.
GLcerv p. 622 : 1-or «naięmnik».
Cf. Th. VII 2, 1556,37 sq.
3. osoba wynajmująca (godząca) kogoś do wykonania jakiejś pracy za opłatą; qui mercede aliquem ad opus quoddam conficiendum conducit.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)