Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IRREVOCABILIS

Gramatyka
  • Formyirrevocabilis
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -e
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I. propr. propr. nieodwołalny, taki, którego nie można odwołać, zmienić, cofnąć, trwały
    • 1.
    • 2. de hominibus (praec. de magistratibus sim.) stały
    • 3. + voce irrevocabili animo irrevocabilinieodwołalnie, na zawsze
      • β. + irrevocabilibus temporibus po wieczne czasy, (raz) na zawsze
  • II. transl. transl. (de eventibus futuris, qui necessario accident) nieunikniony, konieczny, ostateczny
    • 1. de eis, quibus resisti non potest (praec. de viribus naturae)
    • 2. uparty, zacięty

Pełne hasło

IRREVOCABILIS, -e
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
I. propr. nieodwołalny, taki, którego nie można odwołać, zmienić, cofnąć, trwały; qui revocari, mutari nonpotest, perpetuus
1. de actibus rebusve: qui (quae) irriti (-ae) fieri non possunt.
2. de hominibus (praec. de magistratibus sim.) stały; perpetuus
AKapSąd III p. 12 (a. 1458) : canonicum ... procuratorem suum i-em constituit.
DŁUG. Hist. IV p. 186 : petebat ... apud concilium Constantiense, quod ... esset legatus per totam Italiam i-is.
Ita saepius. Glossa Pol.
GLcerv p. 610 : i-is «nieodwołany».
Constr. ad
1—2: a. abs. b. sq. ab :
CracArt I p. 29 (a. 1397) : talem effecisse amicabilem et ab ipsis partibus i-em concordiam.
Cf. Th. VII 2,412,69. c. sq. ad :
GALL p. 151,19 : Polonos in silva iam receptos (i. implicatos ), ad prelium i-es, inordinatos ... capere.
3. in locut. adv. α. voce irrevocabili nieodwołalnie, na zawsze; i. q. modo irrevocabili, ita ut revocari, mutari non possit, in perpetuum
PP V p. 34 (a. 1425) : villas suas ... contulit et imperpetuum voce i-i resignauit.
Ib. VI p. 9 (a. 1429) : medietatem hereditatis ... vendidit perpetue et in ewm ... voce i-i resignauit.
Ita saepius. Eodem sensu animo irrevocabili :
KodWp III p. 361 (a. 1371) : cantorem ... et ... castellanum ... in arbitros animo i-i elegerunt, consenciendo unanimiter in eosdem.
AUnii p. 92 (a. 1433) : pura mente et i-i animo firmaque et inviolabili sponsione ... promisimus.
Item
ordine irrevocabili :
KodKKr II p. 340 (a. 1409) : rate, grate, firmiter, inuiolabiliter, ordine i-i tenere, fouere infrascripta.
β. irrevocabilibus temporibus po wieczne czasy, (raz) na zawsze; perpetuis temporibus, in aeternum
AGZ IV p. 153 (a. 1447) : villam ... Petro ... vendidit perpetuis temporibus et in evum ac i-bus temporibus vendidit.
Ib. XII p. 164 (a. 1447) : perpetuis ac i-bus temporibus ... cives ... perpetuum silencium pro premissis ... habere habent.
Cf. IRREVOCABILITER I.
II. transl. (de eventibus futuris, qui necessario accident) nieunikniony, konieczny, ostateczny; qui evitari non potest, necessarius (v. gr. olla gehennalis: MARTIN. OP. Chr. p. 355 ) .
1. de eis, quibus resisti non potest (praec. de viribus naturae); nie dający się powstrzymać, któremu oprzeć się nie podobna, v. gr. potentia ignis.
2. uparty, zacięty; pertinax, obstinatus
Tom. XII p. 157 (a. 1530) : quorum medicorum de morbi genere dissidium pertinax est et i-e.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)