Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INSEQUOR

Gramatyka
  • Formyinsequor, insecor, insequens
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -qui, -cutus (-quutus) sum -ntis
  • Część mowy
Znaczenia
  • I. propr.
    • A.
      • 1. iść (w ślad) za kimś (czymś), postępować
      • 2. gonić, ścigać
      • 3. udać się, zwrócić
      • 4. rzucać się na kogoś, uderzać
    • B.
      • 1. następować w kolejności
      • 2. nastąpić, wystąpić, mieć miejsce
  • II. transl.
    • 1.
      • a. prześladować, tępić
      • b. ścigać sądownie, oskarżać
      • c. + affectu otaczać miłością
    • 2.
      • a. stosować się do czegoś, iść za czymś
      • b. zmierzać, dążyć
      • c. uzyskać, osiągnąć

Pełne hasło

INSEQUOR s. INSECOR, -qui, -cutus (-quutus) sum
  • F.
  • Th.
  • S.
  • L.
  • A.
  • N.
[2. pl. imper. fut. insequemini, cf. infra 698,13; inf. praes. insequere, cf. infra 698,40]
I. propr.
A. de motu locali
1. iść (w ślad) za kimś (czymś), postępować; post aliquem (aliquid) incedere, sequi.
Additur
pedestrem ( ZabDziej III p. 163, a. 1491) , a longe ( Lites I p. 185, a. 1339).
N. locut
. vestigia (vestigiis) alicuius wstępować w czyjeś ślady; alicuius exemplum sequi ( KodWp II p. 68, a. 1293 et passim, cf. Th. VII 1,1865,49 sqq.), item vestigia bonorum operum ex semitis praedecessorum ( BreslUB p. 73, a. 1305). Occ. aliquem :
PrzMog p. 33 : quis ... non pocius hodie persequatur, quam i-atur illos apostolos.
2. gonić, ścigać; persequi (fugientem). Glossa Pol.
ZabDziej III p. 161 (a. 1491) : in i-ndo alias «w pogony» ... et captivando furem.
N. locut.
recens vestigium ścigać złoczyńcę świeżo po dokonaniu przestępstwa; hominem maleficum crimine recenter commisso persequi
CorpJP III p. 667 (a. 1522) : i-ns recens vestigium ... mittat ad villam exponens se impulisse recens vestigium post rem sibi furatam. .
Praec.
feras ścigać zwierzynę, polować; venari
KodPol II p. 599 (a. 1252) : cum ... venatores ... in praedictis sylvis cujuslibet generis bestiam inventam i-entur, quocunque ... fugerit, eam licite i-antur.
DokMp I p. 339 (a. 1405) : scultetus ... cum suis canibus ac cum retibus ... potest i-i capriolas, lepores ac alias feras, ubi potest.
3. udać się, zwrócić; se conferre, adire
PP II p. 32 (a. 1448) : Stanislaus ... mercator ... nos (sc. regem ) cum eisdem mercibus circa curiam nostram i-i debet.
Dogiel IV p. 161 (a. 1457) : iudices foraneos ... i-i et petere.
AKapSąd III p. 116 (a. 1507) : i-emini curiam episcopi, illic vos defendent.
Constr. ad 1—3:
a. sq. acc. b. sq. dat. (abl. ?), v. gr. vestigiis ( KodWp II p. 68, a. 1293 , cf. Th. VII 1,1865,49 sqq.), item metis (i. terminis praediorum PommUrk IV p. 275, a. 1307) . c. sq. ultra?
KodWp V p. 171 (a. 1410) : per duo miliaria vltra hostes i-ntes ad tentoria rediimus.
4. rzucać się na kogoś, uderzać; impetere aliquem, ferire.
Additur
cum lancea et gladio ( AKapSąd III p. 114, a. 1507).
N. locut.
clamore lżyć; conviciari
ARect I p. 365 (a. 1494) : ne eum i-retur clamore deinceps.
B. de ordine et tempore
1. następować w kolejności; ordine sequi. Part. praes. insequens,, -ntis
loco adi.
: następny, kolejny; sequens, proximus (saec. XV).
2. nastąpić, wystąpić, mieć miejsce; fieri, apparere.
Dicitur v. gr. de
livore ( CALLIM. Rhet. p. 36 ), item de impensis ( ZabDziej III p. 264 . a. 1493) .
II. transl.
1. aliquem
a. prześladować, tępić; persequi, hostiliter appetere.
Additur
hostili odio ( DŁUG. Hist. V p. 201 ).
N. de
morbo i. q. afficere
MIECH. Chr. p. 357 : morbus Gallicus ... curiose ... uiuentes i-itur.
b. ścigać sądownie, oskarżać; iure persequi, accusare
PomnLw I p. 35 (a. 1385) : si pecuniis ... nondum solutis aliquis effugerit ... ipsum super sui ipsius dampnum i-re debeat.
In imagine
NIC. BŁ. Serm. III p. 91 : peccata i-ntia vel accusantia.
c. singulare affectu otaczać miłością; i. q. prosequi
ChrMP (= p. 51 K.) : Mazouitae ... dominos suos ... ferventissimo affectu i-ti (cf. KomKadł p. 363).
2. aliquid
a. stosować się do czegoś, iść za czymś; obsequi, observare.
Dicitur v. gr.
voluntatem alicuius ( *CodVit p. 987, a. 1409) , opinionem (Luteri: ARect I p. 595, a. 1522 ; simili sensu Luterum: CRIC. p. 101, v. 1 ), rationem ( KomPolit p. 205, a. 1501) , tenorem litterarum ( Dogiel I p. 169, a. 1515).
N. phil. de
effectu (i. conclusione syllogismi)
BYSTRZ. AnalPr fol. e IIb : effectus semper i-itur debiliorem partem sue cause et ei assimilatur.
Occ. (sensu latius transl. ) wiązać się z czymś, być właściwym czemuś; i. fere q. proprium esse alicuius
BYSTRZ. Log. fol. IVa : proprietates, que i-untur naturam specificam.
Id. Top. fol. x Ia : contrarietas i-itur rationem specificam, igitur conuenit omnibus indiuiduis forme specifice.
b. zmierzać, dążyć; appetere, consequi.
c. uzyskać, osiągnąć; assequi, amplecti.
N.
damnum i. q. pati
AGZ XII p. 23 (a. 1437) : si ... Petrus aliquot (sic ) damnum i-etur ... erit ... damnum Kunaschowsky.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)