Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INFIRMO

Gramatyka
  • Formyinfirmo
  • Etymologianisi utroque loco typothetae error subest AAlex p. 230 a. 1503 : morbo infirmitas vires restituat. ArPrawn VII p. 169 a. 1566 : infirmitarum partium.
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I. abstr.+ actionem auctoritatem commutationem decretum donationem electionem opus ordinationem sententiam synodum virtutem hominem (c. respectu actuspokonać, zwyciężyć
  • II. + graviter vere ( veraciter ( mediopass. (c. respectu status

Pełne hasło

INFIRMO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • S.
  • A. (
  • Bl.
  • L.
  • K. -or)
[part. perf. infirmitus, -a, -um? (nisi utroque loco typothetae error subest) AAlex p. 230 (a. 1503) : morbo infirmitas vires restituat. ArPrawn VII p. 169 (a. 1566) : infirmitarum partium.]
I. (c. respectu actus; pro obi. sunt abstr. ) osłabić, podważyć, podać w wątpliwość, unieważnić; infirmum reddere, in dubium vocare, debilitare, ratum non habere, v. gr. actionem ( KodPol I p. 56, a. 1251 et saepius), auctoritatem ( KOMOR. p. 359 ) , commutationem ( Lites II p. 255, a. 1294) , decretum ( ArPrawn V p. 522, a. 1517 et saepius), donationem ( KodWp I p. 97, a. 1218 et saepius), electionem ( ChrPP p. 570 et saepius), opus ( DŁUG. Op. p. 3 ) , ordinationem ( KodWp IV p. 9, a. 1280) , sententiam ( ArPrawn IV p. 28, a. 1347 et saepissime), synodum ( MARTIN. OP. Chr. p. 286 ) , virtutem ( NIC. BŁ. Serm. III p. 30 ). Occ. hominem pokonać, zwyciężyć; vincere (saec. XVI).
II. mediopass. (c. respectu status; pro subi. sunt homines eorumque membra) słabować, chorować; infirmum esse, aegrotare. Adduntur adv. , v. gr. graviter ( HistTart p. 93 : cum aliquis ... i-atur graviter, hasta ... erigitur circa stacionem eius), vere (
ArPrawn X p. 10, a. 1392 : debet iurare ... quod vere i-batur;
StPPP II p. 515, a. 1442 : controuersabaris mecum pro vera infirmitate et jurasti, quod vere i-baris)
, veraciter (
StPPP VIII p. 834, a. 1400 : terminum disposuit per nunccium, quod veraciter i-retur),
non fictive (
VL p. 72, a. 1423 : corporale iuramentum praestare debebit, quod non fictive tunc i-batur).
In imagine
KodMp IV p. 460 (a. 1447) : i-atur Ecclesia suis i-ntibus filijs fragilitatis et instabilitatis morbo.
Constr.
a. abs.
b. sq. abl.
N.
vera infirmitate ( StPPP VIII p. 312, a. 1389 et saepius).
c. sq. ab:
AKapSąd III p. 51 (a. 1483) : a qua verberacione ... i-ta fuit.
Cf. Th. VII 1,1439,70.
d. sq. ad:
NIC. BŁ. Tract. fol. 35b : potest absolui ... quia i-atur ad mortem (cf. KOMOR. p. 165 : ad mortem i-tus).
ZabDziej II p. 211 (a. 1484) : plebanus ... i-batur ad eandem pedem.
e. sq. de:
AKapSąd III p. 51 (a. 1483) : de ... verberacione ... i-ta fuit.
Cf. Th. VII 1,1439,66.
f. sq. in c. abl.
JANKO p. 708 : custodem ... in pedibus i-ntem.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)