Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INCOLATUS

Gramatyka
  • Formyincolatus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -us
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I.
    • 1. propr. propr. przebywanie w jakimś miejscu, pobyt, miejsce zamieszkania, siedziba, prawo pobytu
      • a.
      • b.
        • α.
        • β.
    • 2. + vitae, saeculi (praesentis) okres życia
  • II.
    • 1. ludność, rzesza mieszkańców, mieszkańcy
    • 2. służba
    • 3. zaludnienie

Pełne hasło

INCOLATUS, -us m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • N.
  • K.
I.
1. propr. przebywanie w jakimś miejscu, pobyt, miejsce zamieszkania, siedziba, prawo pobytu; actus vel condicio (etiam ius) habitandi, mansio. Glossae Pol.
RFil XXIV p. 366 (a. 1428) : i-us «przebytek».
Ib. XXIII p. 307 (a. 1444) : sui i-us «swego myaskanya».
Locut.
a. c. adi. assiduus ( DŁUG. Op. p. 302 ) , continuus ( CodEp I 2, p. 92, a. 1449 et saepius), liberior ( DŁUG. Hist. V p. 402 ) , originarius ( PommUrk VII p. 487, a. 1325) , perpetuus ( DŁUG. LibBen I p. 184 ) , prolongatus ( DŁUG. Op. p. 290 ).
b. c. verbis
α. incolatum accipere ( DŁUG. Hist. II p. 423= IV p. 176 ed.nov. ), admittere ( CodEp III p. 134, a. 1468) , agere ( KodMaz(L) p. 281, a. 1476 ; DŁUG. LibBen I p. 184 et saepius), facere ( CodEp I 2, p. 92, a. 1449) , figere ( KodMp II p. 139, a. 1276 ; ib. III p. 1, a. 1333 et saepissime), habere ( KodMp I p. 211, a. 1328 et saepius), mutare ( ConcPol VIII p. 150, a. 1519 et saepius), ponere ( KodMp II p. 228, a. 1313) , prohibere ( JusPol p. 298, a. 1456 et saepius), recipere ( KodMp IV p. 239, a. 1427 et saepius), tenere ( DŁUG. Hist. III p. 387 ) , transferre ( PomUrk VII p. 487, a. 1325).
β. incolatu carere ( AGZ VI p. 87, a. 1464) , se incolatu transferre ( KodMaz(L) p. 287, a. 1478) , incolatu manere ( PP V p. 140, a. 1429) .
2. in imagine vitae, saeculi (praesentis) okres życia; vitae dies, vitae tempus, aetas
MARTIN. OP. Chr. p. 115 : BVMaria in Iohannis cura permansit, quam diu huius vitae i-um transegit.
KodMp II p. 256 (a. 1324) : cum iubente Domino ... dominum Spitkonem contingerit ... transire ex huius seculi i-u.
KodKKr I p. 199 (a. 1334) : si iubente Deo ... Nicolaum presentem finire contingeret i-um ... villa ... ad nos ... reuertetur.
FormJ p. 102 (a. 1414) : ut presentis vite i-us nil aliud quam velox (ed. felix) cursus ad mortem veraciter dici potest.
Ita saepius.
II. meton.
1. ludność, rzesza mieszkańców, mieszkańcy; populus, incolarum multitudo.
2. służba; familia
Dogiel IV p. 163 (a. 1463) : si aliqui homines ... de civitatibus domini regis cum eorum i-u ad civitates ... mearum tenutarum ingredi vellent ... illos recipere non debeo.
Tom. X p. 445 (a. 1528) : videlicet civitas cum ... villis, tabernis, incolis ... colonisque censitis et praedialibus atque equestribus ... i-bus et servitiis.
Cf. INCOLA II 1.
3. zaludnienie; (incolarum) frequentia
KodMp IV p. 239 (a. 1427) : vt ... oppidum celeriorem recipiat i-um ... aduocaciam in ipso oppido Benassio et suis successoribus ... contulimus.
DokMp II p. 233 (a. 1436) : volentes ut villa ... ampliorem in suis incolis et hominibus accipiat i-um, ipsam de iuribus Ruthenico et Polonico in ius Theutonicum ... transferimus.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)