- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
I.
de loco
1.
zaczynać coś w jakimś miejscu, dawać czemuś gdzieś początek; aliquid in aliquo loco incipere. Dicitur praec.
mediopass.: zaczynać się, brać początek; incipere, initium capere
a.
de limitibus, regionibus
sim.
HistTart p. 55 : i-atur ... occidens a terra Livonie et vadit a Prusia usque ad Greciam.
KodWp I p. 258 (a. 1251) : i-antur ... dicti termini in quodam saxo.Ita saepius. Cf. Th. VII 1,969,56,63.
Inde simili sensu act.
PommUrk VI p. 198 (a. 1323) : fossati terminus initialis i-re debet in agris predicte ville.
b.
phil.
GOST. Th. fol. b Ia : in potentia ... esse i-atur et in actu terminatur et per totum exitum potentie in actum extenditur.
Ib. fol. d IIa : forme nature i-te erunt in materia prima et forme artificiate non in materia artificiata.
Constr.
a.
sq.
ab. b.
sq.
in
c.
abl.
,
et 13 et saepius.
c.
sq.
prope :
KodMp II p. 139 (a. 1276) : quae villae metae prope villam Cassowicz i-ntes ... vsque ad ... villam Moscenicz protenduntur.
II.
de tempore et de rebus, quae in tempore fiunt
A.
1.
act. zaczynać,
rozpoczynać coś, dawać czemuś początek, przystępować do czegoś, aggredi, incipere, suscipere, facere.
Praec.
α.
actionem (causam, litem) cum aliquo
wdawać się w spór sądowy;
inire
NPrzeszł IV p. 289 (a. 1258) : omnes quaerimonias et actiones, quas cum ... episcopo ... i-erat coram illustribus principibus ... postposuit.
StPPP IX p. 2 (a. 1407) : causas ... i-tas resignare promisit.Ita saepius. β. missam zacząć odprawiać; celebrare incipere
StSyn III p. 28 : postquam unus missam suam usque ad offertorii finem alta voce cantaverit, alter eo deinceps tacente missam aliam solemniter i-at et cum ad finem offertorii pervenerit, similiter conticet sicut prior.Interdum i. q. concinere
DŁUG. LibBen I p. 568 : vicarii ... iuxta ordinem suum ... officia ... inchoeant et intonent atque magistro scholae ... respondeant.
ArPrawn V p. 491 (saec. XV ex.ex) : ut quililibet ... ad i-ndum antiphonam ... surgat.Ita saepius. γ. monetam i. q. cudere incipere ( Tom. V p. 166, a. 1520). δ. pannum napoczynać; delibare
AGZ III p. 31 (a. 1362) : stamen sive pannum integrum ... i-re seu intaminare ad incidendum per ulnam.ε. part. praes. incohans,, -ntis
loco subst.
początkujący, nowicjusz; incipiens, novicius (
KodUJ I
p. 170, a.
1432)
.
2.
mediopass. zaczynać się, mieć początek;
incipere, initium habere.
Simili sensu act. sensu intrans.
ŁASKI ComPriv fol. 254a : si dominus terram exierit infra terminum, in quo petere debuit inuestiri in feudum, tunc vasalli i-bit, cum dominus ad propria revertetur.
Ita saepius ib.
]N. part. praes.
loco adi.
zaczynający się, początkowy;
incipiens
MPH IV p. 857 (saec. XIII med.med) : quinto ... anno i-nte iter uersus Cracoviam arripuit.
KsgŁawKr p. 303 (a. 1397) : circa festum Circumcisionis Domini anni etc. XCVIImi tunc i-ntis.Item i. q. następny; sequens
DokKujMaz p. 155 (a. 1248) : actum in Ploczk, anno gracie millesimo ducentesimo quadragesimo octauo ... in die beati Mathiae bisexto et i-nte.
Constr.
ad
1—2: a. sq. ab.
N.
a se :
ArHist X p. 252 (a. 1567) : a se ipsis inquisitionem i-erunt.b. sq. in c. abl.
Lites II p. 109 (a. 1259) : ut fine laudabili valeat consummari, quod in nobis i-tum est.
KsgŁawKr p. 11 (a. 1366) : i-ndo in festo sancti Jacobi.
B.
ustanowić, wprowadzić, założyć; instituere, condere, creare.