Ogólne
Pełne hasło
Więcej

INCLINATIO

Gramatyka
  • Formyinclinatio, inclinacio
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -onis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajżeński
Znaczenia
  • I. propr.
    • 1. (de hominibus) pochylenie się (przed kimś), skłon, pokłon
    • 2. (de rebus) pochylenie, nachylenie, pochyłość
  • II. transl.
    • A.
      • 1. zmiana na gorsze, zły stan, upadek
      • 2. + vocis modulacja głosu
    • B.
      • 1.
        • a. skłonność, przychylność
        • b. życzenie, żądanie
      • 2. phil. phil. t. t. (naturalna) skłonność, dążenie w jakimś kierunku
    • C. gram.+ verbi et abs.: rząd czasownika

Pełne hasło

INCLINATIO s. INCLINACIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • N.
I. propr.
1. (de hominibus) pochylenie się (przed kimś), skłon, pokłon; actus se coram aliquo inclinandi, capitis demissio, inflexio. Praec. addito gen. (capitis, corporis sim.), sed etiam adi. bassa ( DŁUG. Hist. I p. 356 = II p. 119 ed. nov. ).
N. iur. fungitur vice vocis
reclinationis tzw. odkłon, tj. zawiadomienie pana feudalnego o zamiarze odejścia poddanego ze wsi, połączone z odpłatą; dicitur de actione subditi, domino terrae declarantis se ex eius vico recessurum esse atque de mercede eam ob causam solvenda
AGZ XIV p. 382 (a. 1453) : nobilis Stanislaus ... alloquebatur super generosum Petrum ... quia sibi poponem Dorosh mittere noluit in tempore reclinatum et i-em ab eo recipere noluit.
Cf. RECLINATIO.
2. (de rebus) pochylenie, nachylenie, pochyłość; declinatio, positio inclinata, proclivitas.
N.
aggeris tyle co: wybudowanie; i. q. exstructio
KodPol II p. 746 (a. 1364) : Joannes et sui posteri unum equum pro aggeris i-e predicti molendini habebunt; nos autem duos habebimus aggeris eiusdem pro labore.
II. transl.
A.
1. zmiana na gorsze, zły stan, upadek; in peius commutatio, discrimen, casus.
2. vocis modulacja głosu; inflexio.
Additur
naturalis ( FELSZT. OpCong fol. A 3a).
B.
1.
a. skłonność, przychylność; favor, benevolentia, animus propensus.
b. życzenie, żądanie; desiderium, postulatio
*Tom. VI p. 294 (a. 1523) : omnia ... sanctissimus dominus ... gratissime expedivit et ad vestri protectoris singularem instantiam et ejusdem domini legati i-em.
Praec.
2. phil. t. t. (naturalna) skłonność, dążenie w jakimś kierunku; naturalis propensio
MATTH. Dial. fol. CXa : abstinendo vel consentiendo illi i-i naturali.
ExPhys fol. f IIIb : appetitus naturalis non est nisi ordidatio et i-o rei secundum propriam eius naturam in suum finem.
GŁOG. Phys. fol. A IIIa : ex varia corporis humani dispositione hominum proprietates et i-es et viuendi modi cognoscuntur.
WROCŁ. EpitConcl fol. t IIa : compositio est vnio aliquorum duorum habentium mutuam i-em ad constitutionem.
Ita passim. Additur mutua ( ), naturalis ( et STOB. Aret. fol. c VIIb et saepius; item naturae: id. Parv. fol. A Va ), simplex ( WROCŁ. EpitConcl fol. c Ia) .
Iuxta posita
aptitudo ( BYSTRZ. Top. fol. v Va) , habilitas ( WROCŁ. Dial. fol. A IIa) , habitudo ( GŁOG. Hisp. fol. 23b ) , habitus ( GŁOG. Alex. II fol. h Ib ).
Constr. ad
1—2: a. sq. ad. b. sq. in c. acc. c. sq. secundum supra 7.
C. gram. verbi et abs. : rząd czasownika; regimen
Gramm. p. 175 (saec. XV) : compositio verbalis ... est i-o verbi ad suppositum.
Ib. p. 177 (saec. XV) : verbum habens compositionem informatam, id est i-em modo vt: alterius, regit genetiuum se habentem per modum vt: cuius in racione principij.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)