Ogólne
Pełne hasło
Więcej

IMPORTUNE

Gramatyka
  • Formyimportune, inportune
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana
  • Część mowyprzysłówek
Znaczenia
  • I. nie w czas, nie w porę, niedogodnie
  • II. natrętnie, natarczywie, uporczywie, uparcie
    • α. + opportune importune (e Vlg. 2 Tim. 4,2) gorliwie, jak najgorliwiej
    • β. + (et) opportune et importune, opportune vel importune usilnie, natarczywie
    • γ. + tam importune quam opportune na wszelki sposób, koniecznie
  • III. bezprawnie

Pełne hasło

IMPORTUNE s. INPORTUNE adv.
  • F.
  • Th.
I. nie w czas, nie w porę, niedogodnie; non opportune, intempestive, incommode.
II. natrętnie, natarczywie, uporczywie, uparcie; moleste, immodeste, contumaciter, pertinaciter. Glossa Pol.
ArHist IX p. 324 (a. 1497) : tu partem bonorum tuorum ... i-e alias «upornye» tenes ... tu prefata bona ... i-e alias «upornye» ... Petro non vis condescendere.
Locut. ad I—II:
α. opportune importune (e Vlg. 2 Tim. 4,2) gorliwie, jak najgorliwiej; summo cum studio
SSrSil I p. 199 (a. 1482) : episcopus ... institit verbo Dei, oportune i-e predicans per se ipsum plebi sue.
ArPrawn I p. 422 (a. 1554) : episcopi ... regem non urgent, non sollicitant, crebro crebrius opportune i-e.
AKap p. 176 (a. 1561) : opportere censemus ... presules ... iurisdictionem suam ... ad mortem usque contra quoscunque tandem hereticos et tyrannos oportune i-e tueri.
β. (et) opportune et importune, opportune vel importune usilnie, natarczywie; moleste, pertinaciter
Tom. III p. 377 (a. 1515) : ut ... cesaream ... celsitudinem et opportune et i-e urgeat.
Ib. VI p. 173 (a. 1522) : opportune vel i-e sollicitabo, ut expediar hac hebdomada.
ArHist X p. 223 (a. 1554) : petendum itaque erit i-e et oportune, ut etc.
γ. tam importune quam opportune na wszelki sposób, koniecznie; omni modo, necessario
AKapSąd I p. 489 (a. 1475) : rex ... tam i-e quam oportune vult habere contribucionem in clero pro expediendis stipendiariis.
III. bezprawnie; contra legem, iniuste
KsgRachKr I p. 108 (a. 1331) : qui predictam pecuniam i-e extorsit, eo quod fuisset Franconis.
Lites II p. 274 (a. 1413) : uxorem eius ... i-e cum iniusticia, ut solveret predictas summas creditoribus, compulerunt.
ArLit I p. 17 (a. 1447) : si autem quis ... ambiciose et i-e, non vocatus ... sed ... intrusus, locum aliquem occupaverit eqs.
Visit. p. 91 (a. 1511) : de quibus agris plebanus vellet decimam manipularem tollere et i-e laborat de ea.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)