Ogólne
Pełne hasło
Więcej

FATIGO

Gramatyka
  • Formyfatigo
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -are, -avi, -atum
Znaczenia
  • I. propr. propr. znużyć, zmęczyć, osłabić, utrudzić
  • II. transl.
    • A.
      • 1. nieustannie zwracać się z czymś do kogoś, np. ze skargami, prośbami
      • 2. wysyłać, wyprawiać kogoś
      • 3. wzywać, zapraszać
    • B.
      • 1. niepokoić, dręczyć, dokuczać
        • a.
        • b. + compedibus zakuć w dyby
        • a.
        • b.
        • c.
        • d.
      • 2. walczyć
      • 3. poganiać, popędzać, ścigać

Pełne hasło

FATIGO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • N.
I. propr. znużyć, zmęczyć, osłabić, utrudzić; lassare, conficere, debilitare, consumere.
Constr.
a. abs.
b. sq. acc.
c. sq. abl.
d. sq. in c. abl.
e. sq. locut. adv.
ArPrawn I p. 223 (saec. XV) : egritudo ... nos f-vit ad extremum.
II. transl.
A.
1. nieustannie zwracać się z czymś do kogoś, np. ze skargami, prośbami; urgere aliquem aliqua re, v. gr. querelis, precibus.
Item
osculis i. q. osculari
KADŁUB. p. 176 : pater ... super adolescentulum provolvitur, lacrimis effluit, ad os moribundi os applicat et hyantem osculis f-at (cf. Th. VI 349,26 ).
Occ. pro obi. sunt res
HUSSOW. p. 25, v. 441 : nos sumus extremi, quorum sua tela f-at corporibus.
Constr.
a. sq. acc.
b. sq. abl.
c. sq. ut fin.
Dogiel IV p. 117 (a. 1424) : f-amur, ut subditis ... pacis dulcedinem ... procuremus.
2. wysyłać, wyprawiać kogoś; aliquem mittere, legare
CodEp I 1, p. 138 (a. 1443) : nuntii, quos f-vimus persuadendo v. s. et eandem multipharie admonendo.
DŁUG. Hist. III p. 511 : rex ... novis legatis ad eum ducem f-tis, novam ... conditionem ... proponit.
Ita saepius.
Constr.
a. sq. acc. , cf. -9.
b. sq. ad cf. et
DŁUG. Hist. II p. 114(= III p. 130 ed. nov.): ad ... papam Kasimirus dux ... novos nuntios f-at.
Ita saepius. Cf. Th. VI 349,32. Inde refl. et pass: udać się dokądś, wyruszyć; iter inire, proficisci
KodLit p. 246 (a. 1419) : decreuit se personaliter ad magistrum ... sine mora uelle f-ri.
KsgPrzem I p. 259 (a. 1439) : sin ... Thomas f-bitur pro pecunia solus hic Premisliam.
Ita saepius.
Constr.
a. sq. acc.
CodEp III p. 60 (a. 1452) : f-o ... hunc cubicularium meum.
Tom. VI p. 187 (a. 1522) : tyrannus f-at (i. visitat ) ... alienas aulas.
b. sq. ad cf.
c. sq. pro, cf.
3. wzywać, zapraszać; arcessere, invitare
ArPrawn IV p. 180 (a. 1347) : si contra hoc ... villanos contingerit citare vel f-re, decrevimus etc.
StPPP VIII p. 314 (a. 1389) : pena ... quia ipsos sine causa citauit et f-uit.
ARect I p. 75 (a. 1474) : Petrus tenebitur ad ordinandum secundum arbitrium rectoris pro contumacia ipsi vniuersitati ... et ipsi Adalberto ... quem f-at.
CodEp III p. 485 (a. 1500) : venit in mentem ... deliberatio ... propter vie insecuritatem ... ut abstineamus a f-nda tua sinceritate.
B.
1. niepokoić, dręczyć, dokuczać; sollicitare, vexare, cruciare.
Additur
a. adv.
ArPrawn IV p. 17 (saec. XV) : tamen plerunque in odium et contemptum domini ville et ex rancore consueverunt ministeriales villanos indebite f-re.
b. abl. Occ. compedibus zakuć w dyby; vincire
TPaw III p. 358 (a. 1396) : incidit in penam ... propter hoc, quod kmethonem suum compedibus f-vit.
In imagine
PommUrk II p. 222 (a. 1269) : simplex religiosorum innocencia invndante peruersorum malicia invidie solet dentibus f-ri.
Constr.
a. sq. acc.
b. sq. abl.
c. sq. ex.
d. sq. super :
DokMp I p. 11 (a. 1279) : cum quis ... ipsum ... f-re super hoc presumpserit, sciat etc.
2. walczyć; pugnare, certare
AKapSąd II p. 123 (a. 1440) : plebanus diffidavit sibi volens secum f-re vulgariter «naygracz» gladio et iure.
Cf. Słownik Staropolski s. v. naigrać .
3. poganiać, popędzać, ścigać; impellere, agere, prosequi
KodMaz(L) p. 255 (a. 1472) : si aliquis parte ab utraque feram ... de propriis nemoribus f-ret cum ... canibus in alienum nemus, unam quartam fere mactate dare tenebitur.
IO. VISL. p. 192, v. 192 : Nomades ... celeres ... f-ant cornipedes.
Constr.
a. sq. acc.
b. sq. de.
c. sq. cum, cf.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)