- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
- N.
APozn II p. 293 (a. 1495) : non eritis nos solitarios corrigere.]
I.
propr. naprawić,
poprawić coś; aliquid reficere, reparare.
Syn.
emendare (
DokMp I
p. 38,
a. 1333).
II.
transl.
A.
zmieniać na lepsze, ulepszać, poprawiać; in melius
mutare, melius reddere, emendare
1.
personas. Refl. poprawić się, zmienić;
mores
suos emendare, ad meliorem frugem se recipere
ArPrawn V p. 480 (saec. XV ex.ex) : si ... se adhuc minime c-erit et sic in tali detestabili contubernio perseveraverit.
2.
res
a.
praec.
errata, errores sim., item iura (
ArPrawn VI
p. 106,
a. 1554)
, sensus iudicium (
GŁOG. Anal.
fol. 8a
)
.
Item
in malam partem i. q.
zmieniać; mutare,
v.
gr.
minus deliberate et incommode (iura:
ArPrawn VI
p. 106,
a. 1554).
Dicitur etiam de scriptis, litteris publicis sim., v.
gr.
citationem (
ZabDziej II
p. 172,
a. 1484)
, instrumentum publicum (
Lites II
p. 150,
a. 1413
; iuxta ponitur
meliorare
ib.
), libellum
(
IO. VISL.
p. 168
)
, sermonem (syn.
emendare:
ArLit I
p. 76, a.
1521)
, testamentum (
CracArt I V
p. 68, a.
1423).
Niekiedy tyle co: skolacjonować z oryginałem i poprawić
błędy; nonnumquam i.
q.
exemplaria descripta cum
autographo conferre atque
ad eiusdem verba emendare
StSyn III p. 63 (a. 1320) : constitutiones iubemus tradi de verbo ad verbum cuilibet integras et c-tas.
Lites I p. 100 (a. 1339) : apostolos ... scriptos in ... pelle ... apertos, quia non erant c-ti nec auscultati.Ita saepius.
b.
morbum
uleczyć;
sanare.
c.
powetować coś;
compensare. Niekiedy tyle co: pomścić; ulcisci
DŁUG. Hist. IV p. 529 : mors ... regis c-i vindicarique poterit.
Ib.V p. 248 : manu ... minitans ... se tantam iniuriam c-turum et ulturum.
A.
karcić, karać, stosować karę; castigare, corripere, poenam adhibere.
Iuxta ponitur
condemnare
(
KodPol I
p. 299, a.
1422)
, punire (
KodMp IV
p. 11, a.
1386
et saepe), item
sensu latiore: nawiedzić;
afficere(
SSrSil VII
p. 118, a.
1466).
Constr.
a.
abs.
KodWp II p. 140 (a. 1298) : singulus eorum in suo archidiaconio habeat plenariam auctoritatem visitandi, c-ndi.b. indicatur qua re
α.
sq.
abl.
instrumenti
PrPol p. 63 (a. 1410) : virga vel flagello eandem uxorem c-et.
ZabDziej I p. 34 (a. 1420) : quem ... Iacobus virga c-erat.
Item sq.
abstr.
coertione, correctione (
AKapSąd II
p. 436, a.
1473
; syn.
punire:
APozn II
p. 386, I
a. 1499)
, poena et paenitentia (
AKapSąd II
p. 569, a.
1454
et saepius), sessione (i. e. carcere) et poena sexagenae (
WilkLub
p. 8, a.
1532)
.
β.
sq.
cum :
CracArt I V p. 32 (a. 1401) : ipsam uxorem ... cum flagello aut virga c-re.c. indicatur. causa
α.
sq.
de :
SamlUB p. 203 (a. 1333) : facultatem c-ndi familiam ... de levibus excessibus, si quos committunt,
β.
sq.
pro :
AKap Sąd III p. 30 (a. 1467) : pro tali crimine et excessu per predecessorem ... c-tus.
Ib. p. 66 (a. 1496) : per ... episcopum c-tus pro huiusmodi excessibus.d. indicatur reus: sq. super c. abl.
*PommUrk II p. 573 (a. 1285) : siue incole ... ciuitatum Noricis, siue Norici ... incolis ... contemptibiliter aliquid vel derisorie fecerint ... super eis, qui hoc fecerint, c-atur.
III.
part. perf.
loco
adi.
:
słuszny, poprawny;
rectus,
emendatus.
N.
magis correctus
(loco comp.?)
AKapSąd II p. 204 (a. 1457) : procurator ... produxit libellum conventionalem magis c-tum.
IV.
singulare: przebywać, mieszkać gdzieś?
alicubi morari,
habitare?
KsgKaz p. 484 (a. 1399) : quedam Kathuscha nomine et uxor Stanislay, qui quondam hic Kazimirie c-xit, reperta est nequam et fur ... quod furabat ... pallium, quod vir eius recepit et in Sandecz perrexit sive transivit (sed corruptus locus videtur ).