- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- L.
- N.
I.
pocałunek, pocałowanie, całus; basium, savium, osculatio.
Constr.
abs. vel
sq. gen. (personae vel rei, v. gr.
oris, manus,
pedis).
Locut.
α.
pacis
pocałunek pokoju, składany sobie wzajemnie na
znak pojednania,
zgody;
i.q. in signum concordiae mutuo datum
GALL p. 49,1 : rex pacis o-um ob reverentiam sue gentis exhiberet.
ChrHP p. 504 : post missam … rex o-um pacis omnibus praebet, alii vero manum sacram et annulum sacrum salutant et benedictionem ab ipso recipiunt.
KodWp I p. 396 (a. 1273) : dato pacis o-o coram nobis, sopitis inimicitiis universis … pace perpetua congaudebunt.Ita saepe.
N.
także o pocałunku składanym na relikwiarzu;
etiam de osculo pacificati dato
InwKKr p. 6 : crux ... habens lignum vitae ... et ... sanctorum reliquias ... utuntur autem ea cruce in omnibus festis pro o-o pacis.
β.
pedum oscula beatorum
formuła w listach do papieża; formula
sollemnis in litteris ad papam scriptis obvia
Lites (Ch) I p. 16 (a. 1320) : summo pontifici ... archiepiscopus ... cum recommendacione humili pedum o-a beatorum.
ArHistXII p. 328 (a. fere 1360): sanctissimo patri ... frater... provincialis ... orationum devota suffragia et pedum o-a beatorum.Ita saepius saec. XIV-XV.
γ.
tacto crucis osculo
ucałowawszy krzyż;
cruce osculata
PP II p. 154 (a. 1454) : iuramentum praestitimus, tacto vivificae crucis o-o.
CodEp I 2, p. 229 (a. 1465) : tum medio iuramento tacto vivificae crucis o-o, tum ... sponsione humanitatis ... per me praestitis et factis.
δ.
osculum Evangelii alicui dare
podać Ewangelię do ucałowania; Evangelium
osculandum praebere
DŁUG. Hist. V p. 121 : lecto evangelio ... accipit Evangelistam, dat papae o-um Evangelii.
Iuncturae verbales notabiliores
α. osculum(-a) alicui (rei) dare, figere, imprimere, iungere, libare
sim.; item defigere
(
ListMił
p. 139
)
, exhibere (
GALL
p.
49,1,6
;
DŁUG. Op.
p. 278
)
;, facere ((
DŁUG.
Hist. II p. 355 = IV
p. 106
ed. nov.
;
;in aliqua re:
NIC. BŁ. Tract. fol. g VIa)
, inferre (
VHedv
p. 521
et saepius), ingerere (
ib.
p. 540
et saepius), praebere (
MPH II
p. 815, a.
1312
; sibi invicem:
ChrMP
p. 105
et saepius), praelibare
(inter aliquos:
LhnUrk II
p. 129, a.
1336)
, tradere (
MARTIN. OP. Serm.
p. 74
nlb.
).
β. osculo(-is) aliquem fatigare; se
osculari; item
aliquem (aliquid) foederari (invicem:
KADŁUB.
p. 30
)
; se recipere (mutuis osculis de iustitia
et pace alludendo
ad
Vlg.
Ps. 84,11
PommUrk II
p. 498, a.
1283)
; tangere (
VINC.
p. 403
)
, tractare (
FormJ
p. 49
).
γ. ad osculum(-a) concurrere
(
CodVit
p. 423, a.
1418)
, provolvere (
ArPrawn
I
p. 238, a.
1443)
, se recipere (
DŁUG. Hist. IV
p. 573
)
, ruere (
PEREGR. fol. q VIb)
, suscipi (
DŁUG. Hist. V
p. 120
).
δ. in oscula convenire (
PreussUB I 1 ,
p. 157, a.
1249)
, suspendi (
DANT.
in
Tom. II
p. 34
)
.
II.
singularia
a.
meton.
oscula contemplationis
i. q. rozkosze, przyjemności; deliciae
NIC. BŁ. Serm. I p. 6 : noli nimis insistere o-is contemplationis, quia meliora sunt vbera praedicationis.
b.
de
concr. :część relikwiarza, przeznaczona do całowania przez wiernych; pacificalis pars, quae Christifidelibus ad osculandum porrigebatur
InwKKr p. 12 : caput s. Laurentii in lateribus habet arma ... in pectore est o-um ad instar pacificalis affixum, in quo sunt reliquiae s. Laurentii sub cristallo.Cf. 1152,24 sqq. et OSCULARE et PACIFICALE.