Ogólne
Pełne hasło
Więcej

ORDINATOR

Gramatyka
  • Formyordinator
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -oris
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. qui ordinat, disponit, instituit (saec. XVI).
  • II. iur.
    • 1. + causae, facti, negotii qui in aliquo negotio iure peragendo intercedit
    • 2. qui in litibus dirimendis intercedit, arbiter
    • 3. rector, procurator
  • III. eccl. episcopus qui ad sacerdotii gradus clericos promovet

Pełne hasło

ORDINATOR, -oris m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • L.
  • A.
  • Ha.
  • N.
  • K.
I. ten, kto porządkuje, urządza, ustanawia; qui ordinat, disponit, instituit (saec. XVI).
N. de
Deo :
HESSE Matth. III p. 210 : Deus puniendo ipsos peccatores non est malivolus tortor, sed est iustissimus o-or.
JAC. PAR. Var. I p. 222 : cur non ... eius Ecclesiae o-i Christo sanctisque doctoribus ... acquiescamus.
II. iur.
1. causae, facti, negotii osoba pośrednicząca przy załatwianiu transakcji prawnych; qui in aliquo negotio iure peragendo intercedit
KodMp I p. 102 (a. 1255) : cum ... Falcone commutationem fecimus ... coram his testibus: Adam comes castellanus Cracouiensis, Bogusa castellanus Visliciensis ... Ratibor o-or cause.
KodPol I p. 92 (a. 1271) : comes Laurencius venator de Kłobucko ... fuit hujus negocii o-or (cf. infra dedi ... tres mansos liberos ... coenobio Beate Marie Virginis in Olboch).
LhnUrk II p. 460 (a. 1281) : actum ... presentibus ... domino Henrico duce Slezie ... domino Bernhardo ... preposito Misnensi, fratre Henrico commendatore de Opavia ... o-bus huius facti (cf. ib. supra castrum ... cum suburbio ... ecclesie ... conferimus).
Ita passim saec. XIII-XIV. Ad rem cf. Dąbkowski Prawo prywatne II p. 447. Cf. ORDINO III 4.
2. osoba pośrednicząca w zawarciu polubownej ugody, rozjemca; qui in litibus dirimendis intercedit, arbiter
KodMp II p. XLVII (a. 1293) : vt quicquid ... o-es inter ipsos super ... ecclesia et redditibus eius ordinando concorditer diffinirent ... eidem ordinationi firmiter starent.
RH IX p. 114 (a. 1428) : Stanislaus et Zacharias ... tamquam amicabiles compositores et o-es coram iudicio recognouerunt.
DokMp VIII p. 23 a. (1438): arbitri, o-es, compositores et determinatores inter praefatos dominos ... divisionem aeviternam ... fecimus.
Cf. ORDINO III 3.
3. zarządca; rector, procurator
KodKrak p. 591 (a. 1460) : ad ... reclusionis et conclusionis penam ... nos domum collegiumque predictum universitatis studii Cracoviensis, eius gubernatorem, o-em, seniorem et inhabitatores ... obligamus.
KodUJ II p. 197 (a. 1460) : eius domus collegii gubernator, o-or et senior.
III. eccl. biskup, który udziela święceń kapłańskich; episcopus qui ad sacerdotii gradus clericos promovet
*KodWp I p. 433 (a. 1279) : nemo incognitus ad ministrandum in sacris ordinibus admittatur, nisi sui o-is vel successoris eius literas ... ostendat suscepti ordinis mentionem facientes expressam.
NIC. BŁ. Tract. fol. f Vb : si ... quis in minori etate recipit ... sacramentum ... debet suspendi ab executione ipsius et o-or a collatione ordinum.
Cf. ORDINO VI 2.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)