- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- NGl.
- Dc.
- L.
- H. (ho-),
- N.
I.
A.
propr.
1.
obładować, obciążyć, wypełnić ładunkiem; aliqua
re imposita gravare.
N. locut.
equum sella
osiodłać;
i.q. sternere (
Tom. VII
p. 381, a.
1525).
2.
obijać, wybijać;
impingendo ornare
ŹrWawI p. 6 (a. 1444) : cingulo de axamito fibulis deauratis ornato ac o-to (nisi leg. onorato i. honorato).
B.
transl.
1.
obciążać, obarczać, gnębić; gravare, impedire, premere,
v.
gr. servitiis (inconsuetis et insolitis:
KodPol I
p. 225, a.
1363)
, sumptu (duplici:
ArPrawn VI
p. 215, a.
1554)
; longo sermone (
DŁUG. Op.
p. 212
).
N.
locut.
aures alicuius precibus (
CodEp III
p. 77, a.
1455,
cf.
Th.
IX 2,633,47
sq.
).
Occ.
(in bonam partem)
munere legationis (
ib.
p. 484, a.
1500).
Mediopass.
cierpieć (ucisk), doznawać
(przykrości); (incommodis) opprimi;
simili sensu
oneratum esse
(
DŁUG. Reg. I
p. 256, a.
1460
et saepius) vel
exsistere (
AKapSąd I
p. 365, a.
1440).
Part.
perf.
obciążony, pełen;
laborans,
v.
gr. gravi aegritudine (
DŁUG. Hist. II p. 527 = IV
p. 286
ed. nov.)
vel ira (
id. Op.
p. 51
).
2.
obsypywać, obrzucać;
cumulare, obruere,
v.
gr. divitiis (e Sallustio Iug.12,3
GALL
p. 36,
2
;
WAPOW. Chr.
p. 69
)
;,
itemexprobrationibus (
DŁUG. Hist. IV
p. 609
)
.
3.
wzmagać,wspierać; augere, confirmare,
v.
gr.
preces lacrimis et singultibus (
DŁUG.
Hist. I p. 315 = II
p. 77
ed. nov).
4.
zobowiązywać;
obligare, astringere
PommUrk VI p. 178 (a. 1323) : o-bitur vicarius ad peragendum anniversarium patris mei.
CodVit p. 713 (a. 1426) : ad alia ... ex parte mei exponenda ... Martinum canonicum ... o-vi.
Praec.
in locut.
α.
conscientiam alicuius in (super) aliqua re :
KodPol III p. 257 (a. 1358) : premissa omnia ... vt ... obseruentur eorum consciencias hortamur et h-amus
KodWp VI p. 232 (a. 1363) : super quo ipsius conscienciam o-amus.
StVic p. 396 (a. 1438) : in quo consciencias ipsorum ... o-amus.
Item
prudentiam et fidem alicuius (
APozn II
p. 311,
a. 1495).
Simili sensu
aliquem (in) conscientia (
DokKKr II
p. 64, a.
1422
; et iuramento:
APozn II
p. 112, a.
1482).
β.
refl.
votis
ślubować; vovere
AKapSąd II p. 768 (a. 1511) : iacebat in infirmitate et ... o-bat se votis ad multa loca, ut restitueretur pristine sanitati.
5.
iur. obciążać
zastawem; pignori dare, obligare
CorpJP III p. 9 (a. 1506) : bona terrarum Prussiae, in regiae maiestatis manus devoluta, maiori quam antea summa o-entur (cf. ib. infra si quis aliquid pecuniarum ultra summam quam (potius qua) nunc impignorata sunt, dederit, id totum amittat).
StPPP VI p. 413 (a. 1530) : quam solutionem ... Andreas debet facere ex censibus ... non o-ndo bona aliqua.
Constr.
ad
1-5:
a.
sq.
abl.
b.
sq.
ad:
KodWp II p. 20 (a. 1289) : currus ad expediciones o-tos.Cf.
c.
sq.
cum:
KodWp VI p. 80 (a. 1302) : currum debent o-re cum perna et cum sex grossis.
Lites I p. 297 (a. 1339) : commendator ... h-bat equum suum cum cordis.Cf. Th. IX 2,635,35 sq.
d.
sq.
de:
KodKKr
I
p. 171 (a. 1325) : currum ... o-tum de duabus mensuris farine.
*KodKWil p. 155 (a. 1434) : de hac ... re fraternitatem tuam strictissime o-amus.
e.
sq.
in
c.
abl.
*PommUrk V p. 388 (a. 1318) : officiales ... et ministri abbatem et conventum ... in vectigalibus et angariis o-ant.Cf. et Th. IX 2,635,37 sq.
f.
sq.
inf.
StCrac p. 100 (a. 1572) : tres dies in anno ... ratione pascuorum ... operari o-ti et adstricti erant.
g.
sq.
enunt.
fin.
DŁUG. Hist. I p. 355(=II p. 119 ed. nov.): milites ... partim minis partim promissionibus, ut enixius quamlibet importationem prohiberent, o-vit rex.Cf.
II.
ładować, nakładać (na wóz, tratwę); impo
nere, ingerere (in currum, ratem)
KsgKaz p. 540 (a. 1401) : qui h-verunt sal super currum.
IurMas II p. 260 (a. 1426) : cum ... mercibus ... in roboribus ... appositis et o-tis.
AGZ XIV p. 440 (a. 1455) : vasa pignorum ... super robora conligata ... o-re et ponere ... debet.Cf. Th. IX 2,635,60 sq.