- F.
- G.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- L.
- A.
- N.
I.
1.
abstr. rozbicie
(katastrofa) okrętu;
actus et effectus
naufragandi.
N.
locut.
naufragium perferre, sustinere
i. q. pati, facere(
CodPom I
p. 397, a.
1228
;
ib.
p. 742, a.
1246
;
PommUB
p. 444, a.
1292
;
PommUrk III
p. 165, a.
1293)
;.
Glossae
Pol.
RFil XXIII p. 269 (a. 1469) : n-um «potop».
GLcerv p. 648 : n-um ... «rozbicie okrętu, vtonienie nawy».
N. (in
imagine)
tabula post naufragium
ratunek w niebezpieczeństwie;
i. q.
tabula naufragii
HESSE Matth. II p. 97 : baptismus est prima tabula post n-um, poenitentia secunda ... poenitentia sacramentalis, quae fit per contritionem ... est secunda tabula post n-um.Occ.
a.
upadek do wody, utonięcie (w rzece);
lapsus in aquam, demersus (in
fluvio)
DŁUG. Op. p. 169 : misera sola mater a loco in fluvio, ad quem n-um provenerat, oculos non amovebat (cf. ib. paulo supra rumpitur littus et currus terra dehiscente actus est in profundum ... et universa, quae continebantur, per undarum vortices occupantur).
Id. Hist. I p. 389 (= II p. 153 ed. nov.): Rosczislaus in flumine Stuhnya n-o periit (cf. ib. p. 390: in flumine ... aquarum vorticibus eum prementibus ... suffocaretur).
b.
powódź; eluvies
ARect II p. 62 (a. 1539) : si seminata ... aliquo casu fortuito in campis vel in horreo ut igne, grandine, n-o, vermium corrosione destructa fuerint.
c.
locut.
naufragium tempestatis
i. q. tempestas naufragiosa
KADŁUB. p. 26 : ex lacu enim evaporans invidie horrende tempestatis n-um regni socios involvit.
Ib. p. 156 : cum nulla sit in summo tranquillitas, quod si ulla est, breviuscula est, que sui serenitate proximum prenunciat tempestatis n-um.
CALLIM. Hist. p. 90,4: exercitu a Belgrado uelut n-o ingentis tempestatis reducto.
2.
concr. szczątki
rozbitego okrętu;
navis fractae reliquiae vel
fragmenta.
Inde transl.
prawo do zawłaszczania rzeczy, które morze wyrzuciło na brzeg; ius omnes res, quae mare in litus eiecerit, sibi vindicandi
PommUrk III p. 305 (a. 1297) : piscature ... medietatem nostro vsui ibidem in insula Hyddensi reseruamus ... medietatem eciam tocius n-ii, quod wlgariter dicitur «Todrift» (Germ. ), nobis ... reservamus.
Ib. IV p. 30 (a. 1301) : donavimus ... beate Marie ... proprietatem fundi ... cum ... agris ... pratis ... piscaturis cum n-o, quod «Schipbroke» (Germ. ) dicitur sive «Gruntroringhe» (Germ. ).
Lites I p. 339 (a. 1339) : Cruciferinichilominus eodem anno habuerunt bene XL milia marcharum de n-o, ut dixit testis.Ad rem cf. Dąbkowski, Prawo prywatne polskie II 172—178 et Bardach, Historia państwa i prawa I 143 et 300.]
II.
zagłada, klęska, ruina, strata; pernicies, calamitas,
ruina, damnum.
N.
locut.
naufragium facere
utracić;
amittere
DŁUG. Hist. IV p. 82 : Wladislaus ... rex ... spe maioris questus etiam eorum, quae oblata fuerant, fecit n-um.
Praec.
sq. gen.
vel obi.
vel
explic. ,
v. gr.
oblivionis (
KodMp I
p. 130, a.
1285
et vulgo), vitae i. q. mors (
PommUrk VII
p. 133, a.
1327)
.