- F.
- Th.
- Bl.
- NGl.
- A.
- L.
- K.
I.
propr.
hominum (raro bestiarum),
vulgo aditur
membri (-orum),
okaleczenie,obcięcie;
detruncatio, abscisio.
Praec.
de poenae genere
KodMp I p. 21 (a. 1234) : excepto iure ducali, quod est decisio capitis uel membrorum m-o.
Ib. II p. 86 (a. 1252) : potestatem iudicandi ... ad suspendium et m-em membrorum.Ita vulgo.
N.
parva et maior
i. minoris et maioris membri
KodWp III p. 336 (a. 1369) : habeat ... potestatem ... excessus corrigere, ut est suspendere, decollare, m-es facere parvas et maiores.
Eodem sensu
inutilationis dispendium (
KADŁUB.
p. 164
).
N.
locut.
mutilationem in lingua imprimere (cf.
infra 576,16). Ad rem
cf.
Kutrzeba,Dawne polskie prawo
sądowe
p.
25 et 40. Occ.
a.
capitis
obcięcie; abscisio
*Lites I p. 422 (a. 1310) : preceptores et fratres ... nobiliores eiusdem terre ... m-e capitum perimentes.
b.
dentium
wybicie;
elisio
KsgRachKr II p. 3 (a. 1362) : mensator proscriptus pro wlnere mortali et IIII m-bus dencium.
c.
kalectwo będące następstwem rany; debilitas ex
vulnere contracta
KsgPrzem I p. 137 (a. 1425) : faber ... affigendo babatum ... equum lesit ... promisit eidem hospiti, quod ... equus non habebit m-em de humeri lesione ... et si hospes ... docere posset de m-e, tunc etc.Glossa Pol.
StPPP II p. 302 (a. 1425) : in manu m-o alias «cromotha» (cf. ib. p. 819, a. 1477).
Constr.
a.
abs.
cf.
b.
sq.
gen.
c.
sq.
de,
cf.
d.
sq.
in
c.
abl.
TPaw VII p. 402 (a. 1424) : in quo vulnere m-em habet.
DŁUG. Hist. II p. 95 (= III p. 110 ed. nov.) : in lingua m-em impressit.Ita saepius saec. XV. e. sq. super :
StPPP VII p. 150 (a. 1498) : propter m-em super pedem.
II.
transl.
rerum
1.
okrojenie, uszczuplenie;
deminutio, detrimentum
*KodKKr I p.68 (a. 1256) : tue liberalitatis exordium perfectionis terminum non attingit, ex quo ipsam tali contingit m-is dispendio deformari.
DŁUG. Hist. I p. 348 (=II p. 111 ed. nov.) : Iaromirus ... moleste ferens episcopatum suum ... Olomuczensem dismembratum esse, pro reintegrando eo plures conatus impendit ... obstante Wratislao ... qui eiusdem m-is ... episcopatus ... fuerat ... auctor.Cf. MUTILO II 1.
2.
verborum
zniekształcenie w wymowie, zająknienie; prava pronuntiatio,
singultus
DŁUG. Hist. III p. 224(= V p. 245 ed. nov.) : qui si eius iuris iurandi pronuntiatione ... titubationem m-emque verborum aut sincopationem admisisset, illico sua ... causa in periculum ... recidebat.Cf. Th. VIII 1719, 67 sqq.