- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- A.
[
part.
perf.
messus:
PommLw I
p. 66
(a. 1386)
:
prout ager in
suis graniciis ... messus et
mensuratus est.
DokMp III
p. 201 (a.
1446)
:
prout praedicta civitas messa est
et metitur, distinguitur et
partitur a suis et cum suis gadibus et metis.]
I.
propr.
1.
mierzyć,odmierzać, ustalać wielkość drogą pomiarów; magnitudinem alia re comparata
definire, mensurare.
N.
α.
gram.
syllabas in versu (saec.
XVI).
β.
mus.
semibreves notas (minimis:
KROMER MusFig fol. G Ia).
2.
(wy)mierzyć, wytyczyć,wyznaczyć przez pomiar;
mensurando terminare, dimetiri, definire.
Pass.
(praec.
perf.
)
in suis metis, limitibus
sim.
być zawartym (w pewnych
granicach); certis terminis definitum esse,
cf.
et
KodKWil p. 198 (a. 1443) : terra tam longa et lata sicut ab antiquo in suis metis est m-ita.
II.
meton.
1.
ustalać wartość, szacować; aestimare,
taxare.
Glossa
Pol.
GLcerv p. 635 : m-or id est aestimo, taxo «szacuię».
N.
locut.
se suo modulo vel pede (ex Horatio Epist. 7. 7.
98;
saec.
XV).
2.
mierzyć wzrokiem, oglądać, lustrować;
visu aestimare,
nustrare.
Additur
oculis (
CALLIM. Hist.
p.
166,29)
, coram (syn.
videre:
DŁUG.
Hist. I p. 167=I
p. 231
ed. nov.).
3.
przemierzać, przebywać; transgredi, permeare
(v.
gr.
iter saec.
XVI).
III.
transl.
1.
oceniać, rozważać, brać pod uwagę;
considerare,
perpendere.
Additur
animo (
DŁUG. Hist. I
p. 73
= I 132 ed. nov.).
Constr.
a.
sg.
acc.
b.
sq.
de
et
super:
AGZ III p. 127 (a. 1399) : citati compareant in iudicio ... de et super omnibus ... de iusticia m-suri et alias in causa ... processuri.
c.
sq.
enunt.
interrog.
KodKKr II p. 301 (a. 1405) : liberalis principum magnitudo sine meta m-itur, vbi agendum, vbi largiendum et vbi sit rei publice comodis consulendum.Cf. Th. VIII 886,65 sq. Indicatur quomodo (ad I-III)
a.
sq.
abl.
(praec.
transl.
),
v.
gr. argumentis certissimis (
DŁUG. Hist. I
p. 97=I
p. 157
ed. nov.)
, coniecturis (
Tom. III
p. 448, a.
1515)
, honestate et
iustitia (opp. suo commodo:
CodEp III
p. 120,
a. 1464)
, rerum condicione (
ib.
p. 474, a.
1500).
b.
sq.
cum, cf.
et
ZABOR. Tract. p. 47 : vires suas cum eo, quod sit subiturus, onere m-atur.Cf. Th. VIII 886,24 sq.
c.
sq.
in
c.
acc.
KodKKr I p. 119 (a. 1286) : advocati totam ... terram eiusdem ville arabilem in mansos Franconicos m-antur.
d.
sq.
in
c.
abl.
,
cf.
Cf.
Th. VIII 886,51 sqq.
N.
locut.
in vestigiis patrum (mores suos:
JAC. PAR.
RefEccl
p. 133
).
e.
sq.
ex
(saec.
XV-XVI).
f.
sq.
secundum.
g.
sq.
sub:
ADAM p. 325 : quem Opificem terrae sub simulacro quodam sensibili ... m-iti hec unquam ... directo notitiae modo cognovimus.
h.
sq.
adv.
, vel
locut.
adv.
,
v.
gr. prudenter atque mature (
Tom. III
p. 350, a.
1515)
, scrupulosius (
DŁUG. Hist. III
p. 517
)
, sine meta (
KodKKr II
p. 301, a.
1405)
.
IV.
(singulare)
castra
założyć obóz; fungitur
vice verbi
metandi :
Tom. VII p. 82 (a. 1524) : universum regnum ... ad bellum movimus et castra in Russia m-emur.