Ogólne
Pełne hasło
Więcej

MAGNIFICUS

Gramatyka
  • Formymagnificus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I. fama vel potentia insignis, praeclarus, spectandus. Praec. loco appellationis honorificae principum procerumve
  • II.
    • 1. insignis, praeclarus, sublimis. Praec.
    • 2. lautus, amplus, pretiosus, v. gr.
    • 3. gloriosus, arrogans (de verbis, saec. XVI).

Pełne hasło

MAGNIFICUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • NGl.
  • A.
  • N.
  • K.
I. (de hominibus) wybitny, wielki, wielmożny; fama vel potentia insignis, praeclarus, spectandus. Praec. loco appellationis honorificae principum procerumve
KodWp I p. 525 (a. 1286) : m-i principis domini Premislai Dei gracia ducis Polonie.
Ib. II p. 4 (a. 1288) : cum m-o principe domino Premizl.
PrzywKr p. 9 (a. 1370) : ad m-i et excellentissimi principis domini Kazimiri regis Polonie illustrissimi ... peticiones ... speciales.
DokMp I p. 224 (a. 1385) : presentibus hys m-is viris dominis: Dobeslao castellano, Sandziuogio capitaneo ... Johanne palatino.
Ita passim saec. XV—XVI.
Iuxta ponitur
strenuus ( ArHist VIII p. 310, a. 1494) , validus ( DokMp I p. 440, a. 1420 et saepius). Occ. i. q. nobilis
*RHist XXXIX p. 520 (a. 1445) : quispiam ... m-us homo vel agrestis ... quocumque modo liberior sive illiberior.
N. redditur Gr.
μεγαλόψυχος :
STOB. Aret. fol. e IIb : m-us honestatis causa cum voluptate et sine parsimonia magnos facit sumptus. Ib. infra m-i est facere sumptus in opera maxime honorabilia, qualia sunt extructiones et dedicaciones templorum ac sacrificia ... ad seipsum autem non facit m-us sumptus nisi in his, que fiunt semel, vt in nupcijs.
II. de rebus
1. wielki, szczególny, wzniosły; insignis, praeclarus, sublimis. Praec. auctoritas (principis: KodWp I p. 525, a. 1286 et saepius; item principatus: DokMp VIII p. 341, a. 1286) , officium (rectoris studii generalis Cracoviensis KrMU p. 55, 12, a. 1407), item cor (e Vlg. Isai. 10,12 DŁUG. Hist. IV p. 536 ; ;syn. altum ib. V p. 328 ).
N.
Sacramentum Corporis et Sanguinis Christi ( StSyn III p. 21 ). Occ. godny; dignus
Tom. XIII p. 150 (a. 1531) : nomen omnipotentis Dei ... invocare in initiis justum et m-um habetur.
2. wystawny, okazały; lautus, amplus, pretiosus, v. gr. sumptus ( DŁUG. LibBen I p. 189 ).
3. chełpliwy, zarozumiały; gloriosus, arrogans (de verbis, saec. XVI).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)