- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- L.
- A.
- N.
I.
propr. ciężar,
waga;
pondus.
Abundanter
gravitatis onus
(meton.)
KodMp IV p. 272 (a. 1432) : tante g-is onera eorum humeris imposita ... erant importabilia.
N.
interpretationem phil.
WROCŁ. Epit. fol. d VII Ib : g-as est qualitas secunda nata mouere ipsum mobile naturaliter deorsum.
Ib. fol. b IIa : g-as est principium per se mouendi deorsum.
N.
constr.
sq.
in c.
abl.
STOB. Parv. fol. A IVa
: de ... g-e in lapide.
II.
transl.
A.
1.
powaga, czcigodność, dostojność, znaczenie;
dignitas, auctoritas, vis.
Glossae
Pol.
RFil XXIII p. 277 (a. 1450) : cum g-e «s waznosczą».
GLcerv p. 577 : g-as est constantia et probitas «poważność».
Dicitur
a.
de hominibus eorumque mente.
Occ.
i. q. surowość;
severitas (v.
gr.
morum).
Interdum etiam
loco appellationis honorificae;
(wasza), dostojność.
b.
de rebus variis; item causae, facti sim.. (
StPPP VI
p. 80, a.
1515)
, excessus (
AKapSąd III
p. 324,
a. 1530).
Inde
i. q. wielkość; magnitudo
AKap p. 125 (a. 1554) : propter g-em oneris eiusdem prebende ab iuristis recipi ea prebenda recusatur.
2.
wierność wyznawanym zasadom; constantia
STOB. Aret. fol. I c VIIIb : octaua uirtus moralis dicitur veritas seu g-s et conuenit illi, qui talem se verbis et factis ostendit, qualis apud se esset.
Ib. fol. e VIIIb : alia virtus vocatur veritas seu g-as, cui vicium contrarium per exuperacionem vocatur ostentacio vel arrogancia.
3.
morbi
poważna, ciężka choroba; morbus
gravis.
B.
1.
hominum
a.
przytępienie, zamroczenie, ociężałość;
tarditas,
torpor.
b.
ociąganie się, niechęć; animus invitus,
aversio.
2.
rerum
a.
uciążliwość, utrudnienie, przykrość, balast; molestia, iniquitas, aerumna, pondus.
b.
szkoda, uszczerbek;
damnum, detrimentum.
Ad a-b: iuxta
posita dispendium (
Tom. IV
p. 30,
a. 1516)
, displicentia (
ib. VI
p. 304, a.
1523)
, iactura (
StPPP XII
p. 559, a.
1534)
; constr.
sq.
gen.
c.
ciężar, obciążenie, powinność (prawa feudalnego); (iuris feodalis) onus, tributum
*CodSil(M) I p. 170 (a. 1193) : consecrationes altarium ... ordinationes clericorum ... a diocesano suscipietis episcopo ... et ea gratis et absque g-e (ed. pravitate) et exactione aliqua vobis voluerit exhibere.
StPPP XII p. 435 (a. 1503) : solvere oportet quemlibet per III coros, sedecim scotos et censum specialiter et alias obventiones et ita magna g-as.
ArHist X p. 362 (a. 1535) : cmethonibus ... de oneribus et g-bus eorum querentibus.