- F.
- Th.
- Dc.
- L.
- A.
- K. (graciosse)
[
comp.
gratiosius :
KodWp II
p. 115 (a.
1296)
:
tali prerogativa ... et gracia ipsum claustrum ... graciosius communimus.
DokMp I
p. 48 (a.
1336)
:
petitionibus ... Sandonis
graciosius annuentes.
Ita saepius.
Cf.
Th. VI
2243,41.
superl.
gratiosissime :
PrzywKr
p. 10 (a.
1375)
:
quibus benignis favoribus
...
rex ... necnon genitrix ipsius ... inhabitatores
civitatis graciosissime
prosequuntur.]
I.
1.
łaskawie, z
łaski, miłościwie, hojnie; benevole, benigne,
libere, munifice
KodMp II p. 74 (a. 1244) : octo scotos ... propter deuastacionem scultecie eidem sculteto ... benigniter et g-e conferimus et relaxamus.
KodWp I p. 417 (a. 1278) : assessoribus seriem beneficiorum ipsius abbatis exponentes precibus suis dignis annuimus g-e i. dux Mazoviae.Ita saepius usque ad saec. XVI. Additur quasi abundanter de (suae benignitatis, nostra liberalitatis, regiae pietatis) clementia ( KodKrak p. 51, a. 1372 ; KodMp IV p. 82, a. 1403 ; CodEp III p. 94, a. 1457) , regaliter ( DokMp I p. 137, a. 1363). Occurrit praec. in comitatis formulis c. verbo dignandi być łaskawym, raczyć, zechcieć; se benignum, comem reddere, exhibere
ArPrawn I p. 31 (a. 1400) : sanctitati vestre humiliter... duximus supplicandum, quatinus ... sibi tanquam benemerito ... providere dignaretur g-e.
Ib. p. 238 (saec. XV) : vestram clemenciam humilius rogando ... quatinus ipsos nuntios ... g-ius ... sanctitas vestra dignetur habere recommissos ... et paternaliter exaudire.
CodEp III p. 19 (a. 1447) : supplico, dignetur paternitas vestra g-e cooperari, ut etc.Ita vulgo saec. XV. Cf. GRATIOSITAS I GRATIOSUS II.
2.
(w znaczeniu
ujemnym) z łaski; per gratiam (fere
iniquam, saec. XVI).
3.
w drodze łaski, wyjątkowo, za specjalnym zezwoleniem; de speciali assensu et favore, de speciali gratia
Tom. IX p. 276 (a. 1527) : a caesarea maiestate obtinere vel saltem g-e, ut etc.
I.
dobrowolnie, z własnej woli, bez przymusu; suo arbitrio, voluntarie, sponte, nullo cogente
PrzywKr p. 1 (a. 1299) : considerata circa nos benivolencia et favore proborum virorum ... nobis suam concivilitatem conferentium g-e profitemur per presencia et ... promittimus fide bona ... quod etc.
DokMp IV p. 70 (a. 1341) : donatio ... g-e et de matura deliberatione... facta.Occ. ochoczo, chętnie, gorliwie, z gotowością; studiose, libenter, propense, prompte
DokMp I p. 58 (a. 1345) : ut ceterorum animos ad exhibenda virtutum obsequia g-ius provocemus.
II.
łagodnie, uprzejmie, przyjaźnie, życzliwie, po ludzku;
clementer, leniter, comiter, amice, humane
Lites II p. 204 (a. 1413) : vobiscum et vestro Ordine g-ius et micius agere volentes.
DŁUG. Hist. II p. 397 (= IV p. 148 ed.nov.) : electus...omnem statum mundi expertus fuerat et in quolibet g-e et virtuose se gessit.
Dogiel I p. 77 (a. 1479) : rex Poloniae ... omnem a ... magistro et suis indignationem ... amoveat et g-e in omnibus rebus erga illos se habeat.Cf. Th . VI 2243,46 sq. Occ. pobłażliwie, z umiarem; indulgenter, moderate
StPPP XII p. 482 (a. 1533) : item petunt, ut «thargove» ab eis non recipiatur vel ab eis g-ius (ed. -sus) recipiatur.
N.
iur.
pokojowo, polubownie, po
dobroci; amicabiliter,
sine lite, bona cum gratia
AKapSąd III p. 175 (a. 1513) : interrogatur, si ... g-e et amicabiliter secum conversabatur inducens et cum aliis notariis etc.
Et paulo infra testis ... semel vidit loqui inducentem cum Zuchora, tamen nescit, si g-e aut amicabiliter.