Ogólne
Pełne hasło
Więcej

POSITUS-1

Gramatyka
  • Formypositus
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -a, -um
  • Część mowyprzymiotnik
Znaczenia
  • I.
    • A. propr.
      • 1. situs.
      • 2. qui (aliquo loco) moratur, habitat
    • B. transl.
      • 1. aliquo modo affectus, alicui rei deditus
        • α. + in corpore vivens
        • β. + ante oculos manifestus (saec. XV)
        • γ.
      • 2. + genus orationis (in personis iustitia particularis (in aequitate qui in aliqua re consistit, ad aliquid refertur
        • a.
        • b.
        • c.
        • d.
        • e.
        • f.
        • g.
        • h.
        • i.
  • II. constitutus

Pełne hasło

POSITUS, -a, -um adi.
  • F.
  • Th. (s.v.
  • pono),
  • Bl.
  • Dc.
  • A.
  • N.
I.
A. propr.
1. (de rebus) położony; situs.
N. locut.
molendinum ad ventum positum wiatrak (syn. ventile: KodWp VI p. 337, a. 1385) .
2. (de hominibus) przebywający (gdzieś), zamieszkały; qui (aliquo loco) moratur, habitat
VAdAnt p. 7,7 : ubi longius aliquid p-us magister ei s. Adalberto locum prebuit.
Ib. p. 15,6 : lustrauerat ... carcerem et carcere p-os.
PommUrk II p. 527 (a. 1284) : quam villam ... ad manus nostras multis coram p-is resignauit.
DŁUG. Hist. V p. 17 : plures principes et propinquos et longius p-os commemorando.
Ita saepius.
B. transl.
1. znajdujący się w jakimś położeniu, stanie, oddany czemuś; aliquo modo affectus, alicui rei deditus
BRUNO Qfr p. 78,20 : homo quidam ... magna necessitate p-us periclitabatur.
VAdAnt p. 8,18 : qui puer infra limina puericię p-us.
SCARB. Sap. I p. 415 : Tobias ... in captivitate ... p-us viam non deseruit veritatis.
Ita saepius, v.gr. in aegritudine ( DŁUG. Hist. II p. 149 = III p. 167 ed.nov. ; ;simili sensu in infirmitate: NIC. BŁ. Serm. III p. 97 et saepius; item in anxietate ( DŁUG. Op. p. 621 ; ; in timore: JAC. PAR. Serm. fol. 91a ) , in gentilitate ( DŁUG. Hist. III p. 245 = II p. 267 ed.nov.), in infantili (puerili) aetate (( ib.I p. 507 = II p. 276 ed.nov. ; ŁASKI ComPriv fol. 89a), ; in oratione ( DŁUG. Hist. II p. 511 = IV p. 270 ed.nov.), in varias opiniones ( SSrSil IX p. 18, a. 14630, cett.
Item iur.
in iustitia et possessione hereditatis (syn. constitutus : KodMp II p. 167, a. 1287) , in quieta possessione ( PommUrk II p. 78, a. 1261). Etiam de rebus
KodUJ III p. 72 (a. 1480) : domum ... nulli obnoxiam sed in libertate effectuali p-am.
Tom. I p. 160 (a. 1511) : confinia et alia loca sub controversia p-a.
N. locut.
α. in corpore za życia; vivens ( DŁUG.Op. p. 455 ) ; simili sensu in carne ( CodPom I p. 303, a. 1220 et saepius).
β. ante oculos oczywisty; manifestus (saec. XV).
γ. extra se oszołomiony (syn. stupens: URSIN. p. 38,10).
2. taki, który na czymś polega, na czymś się zasadza; qui in aliqua re consistit, ad aliquid refertur, v. gr. genus orationis (in personis : CALLIM. Rhet. p. 30 ) , iustitia particularis (in aequitate : STOB. Aret. fol. f IIIa). Constr. ad A - B :
a. sq. abl.
b. sq. ante.
c. sq. circa.
d. sq. extra.
e. sq. in c. acc. , cf.
f. sq. in c. abl.
g. sq. infra.
h. sq. iuxta.
i. sq. sub.
II. ustanowiony; constitutus, v. gr. lex (ad extra: MATTH. Lect. II p. 26 ).
Praec. iur.
t.t. iudicium (ius) sąd (zwł. na prawie niemieckim), odbywający swoje posiedzenia w ustalonych terminach i miejscach, tzw. sąd położony; quod certis quibusdam diebus et locis habebatur (praec. iure Theutonico)
GLc p. 13 : «sąd położony», iudicium indictum, p-um.
PP III p. 175 (a. 1449) : in iudicio bannito comuni et proximiori p-o.
AGZ XVII p. 411 (a. 1504) : coram iure p-o, inscripto et exclamato.
StPPP IX p. 247 (a. 1545) : acta iudicij oportunij ac p-i districtus Thycynyensis.
Simili sensu
termini :
AGZ XVII p. 411 (a. 1504) : iudicium transtulit ... ad terminos p-os, inscriptos et exclamatos.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)