Ogólne
Pełne hasło
Więcej

ORIENS

Gramatyka
  • Formyoriens, origens, oriens
  • Etymologiałacina starożytna
  • Odmiana -ntis -ntis
  • Część mowyrzeczownik
  • Rodzajmęski
Znaczenia
  • I. orientalis, in oriente situs (saec. XVI)
  • II. acc. sg.+ [ oriens:
    • 1. propr.ortus solis, regio orientalis.
      • α. + aestivus aestivalis inter septemtrionem et orientem solem spectans.
      • β. + hiemalis directio inter ortum et meridiem spectans.
    • 2. prosperitas, felicitas

Pełne hasło

ORIENS s. ORIGENS, -ntis
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • NGl.
  • L.
  • A.
  • K.
I. adi. wschodni, położony na wschodzie; orientalis, in oriente situs (saec. XVI).
II. subst. oriens,, -ntis m. [ acc. sg. oriens:
FRANKO p. 373 (a. 1284) : uerte gradum solis ... ad oriens.
GŁOG. Alex. I fol. E IIa: Atlas habens ... manum dextram versus oriens.
]
1. propr. wschód (słońca jako strona świata); ortus solis, regio orientalis. Glossa Pol.
GLt p. 24 : o-ns «wsdzod».
N.
α. aestivus północny wschód; inter septemtrionem et orientem solem spectans. Cf. Eodem sensu aestivalis :
AGZ XIX p. 584 (a. 1531) : conversi ad o-em estivalem ereximus scopulos.
β. hiemalis południowy zachód; directio inter ortum et meridiem spectans. Cf.
2. meton. pomyślność, powodzenie, szczęście; prosperitas, felicitas
HESSE Matth. II p. 25 : quia per o-s interpretatur prosperitas mundana seu humana, ideo potest dici, quod triplex est o-s, scilicet prosperitas humana, videlicet deliciarum, divitiarum et honorum.
Ib. p. 26 : appropriate autem poenitentes debent recedere ab o-e deliciarum, boni autem activi ab o-e divitiarum, sed contemplativi ab o-e honorum.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)