- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- NGl.
- A.
- H.
- Ha.
- N.
- K.
I.
władza, nadzór, kierownictwo, urząd; munus et officium praefecti, rectoris, moderatoris, (item) regimen,
ductus, imperium.
Constr.
sq. gen.
obi. vel subi.
Praec.
α.
eccl.
godność scholastyka kapitulnego i
związane z nią beneficjum; scholastici
capitularis dignitas
beneficiumque
CodSil(M) II p. 205 (a. 1218) : villa Quatkonis, cuius portio quedam pertinebat ad m-um Wrotizlauiense.
β.
godność przełożonego klasztoru, wielkiego mistrza
krzyżackiego; monasterio praepositi, etiam
Cruciferorum magistri
generalis dignitas et officium
ChrOl p. 323 : magistrum pro regimine m-ii ordinis Cruciferorum insufficientem affirmantes, Ib. infra insignia m-ii sui gratanter resignavit.
ArHist V p. 255 (a. 1332) : magistra Beginarum ... commisit m-um Gerdrudi.Ita saepe. Occ. i. fere q. reguła zakonna; monachorum regula
BRUNO Qfr p. 409 (= p. 59, 25 K.) : erant autem sub m-o alii duo carnales fratres ... in heremo sedentes.
γ. montis et
abs.
: tzw. bachmistrzostwo, urząd bach
mistrza; magistri
montium qui vocabatur officium
(cf.
s.
v.
MAGISTER 21, 5
sqq.)
JusMet p. 118 (a. 1368) : Hankoni ... suo pro m-o ibidem in Wieliczka super carbaria damus triginta marcas.
KodMp III p. 339 (a. 1381) : uendidit duos famulos ... cum m-o montis in monte salis, wlgariter dicto «surouicza» et iure bippennali.
Biecz p. 96 (a. 1559) : assidui laboratores discipulique m-ii alias «probierstwa» discreti Michaelis ... magistri earundem montium minerarium Biecensium (de aluminis fodina ).
δ. primum
urząd wojewody;
palatini dignitas et officium
Tom. I p. 100 (a. 1510) : significavimus id tue sinceritati (i. palatino Russiae ) et aliis primoribus et officialibus nostris, ut et ipsam tuam sinceritatem, que primum m-um in istis terris obtinet, et omnes alios, ad propulsandos hostes excitaremus.
II.
1.
nauczanie, pouczenie, nauka; doctrina, scientia,
munus docendi, praecipiendi.
2.
mistrzostwo, doskonałość, kunszt; artis peritia, ars, industria, artificium
KodKKr I p. 45 (a. 1253) : ipso Vito carpentario m-um suum et operam duntaxat jmpendente.
Ib. p. 197 (a. 1333) : donamus molendinum vnius rote ... construendum, si autem ex ipsorum artificio et m-o duas rotas construent etc.Ita vulgo.
N.
constr.
a.
sq.
gen.
DokMp III p. 43 (a. 1442) : perpendentes m-um architectorie ... molendinatorum etc.
StPPP II p. 562 (a. 1447) : arma et nobilitatis insignia picture m-o ... sunt depicta.Ita saepius. b. sq. in c. abl.
DŁUG. Clen. p. 76 : eius m-um et peritiam in ludo scacorum.
3.
magisterium, stopień magistra na uniwersytecie;
magistri in studio generali gradus et dignitas
HumRef p. 11 (a. 1406) : decanus ... proponat baccalariis libros ad m-um pertinentes.
KrMU p. 80,7 (ante a. 1414) : omnibus ... ad gradum m-ii facultatis arcium promoveri volentibus.Ita saepius.
N.
constr. sq.
in
c.
abl.
MatFil VII (XVIII) p. 32 (a. 1423) : m-ii in theologia auctoritatem.
SCARB. Sap. III p. 244,352 : accepto in sacris canonibus m-o.Ita saepius.
III.
mistrzostwo, godność mistrza cechowego; magistri collegii
artificum dignitas et munus
PP II p. 165 (a. 1453) : si aliquis carnificum vel sutorum ... magistrari ad artem suam inceperit ... extunc a quolibet illorum tale m-um suscipiente eqs.
APozn II p. 381 (a. 1499) : unusquisque talium proborum sociorum m-um assequi volens, inprimis habere debet litteras conservatoriales eqs. Ib. infra quilibet sociorum magistrari volens imprimis officium m-ii alias «stuka» ... ostendat.Ita saepius. Sensu parum perspicuo
KsgŁawKr p. 77 (a. 1372) : Petrus ... carnifex omnia bona mobilia uxori sue Helene post mortem suam resignavit, econtra vero ... Helena unum m-um macellorum ... Petro ... resignavit.