- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- BJ.
- N.
I.
propr.
A.
hominum
1.
pojmanie, uwięzienie, niewola;
deprehensio, libertatis ademptio (tam de statu captivati quam de actu captivandi). In
imagine dicitur de naturae
humanae statu sub potestatem
diaboli redactae.
N.
glossas
Pol.
StPPP II p. 828 (a. 1479) : te citat pro sexaginta marcis c-is alias «yączstwa» et totidem dampni.
GLcerv p. 485 : c-s, «więzienie, ięctwo».
Constr.
a. sq.
gen.
obiectivo. b.
sq.
gen.
subiectivo.
N.
locut.
α. captivitatis compes (-des), item
mancipium (
CodEp III
p. 500,
a. 1410
;
ib.
p. 32, a.
1448)
, nexus (
KodWp I
p. 409,
a. 1277).
β. captivitati addicere
(
DŁUG. Hist. II
p. 424
)
, dedere (
SSrSil VIII
p. 128,
a. 1462)
, includere (
DŁUG. Hist. I
p. 538
et saepius), subicere, conicere (
*KodWp I
p. 50,
a. 1207).
Simili sensu
aliquem captivitate (-ibus) afficere (
Tom. V
p. 269, a.
1520)
, detinere (
APozn I
p. 309, a.
1460
; item in captivitate:
KodPol II
p. 26, a.
1251
et saepius), ad (in) captivitatem capere, accipere, recipere (
Lites I
p. 320
et saepius), conicere, subicere (
DŁUG. Hist. I
p. 451
;
ib.
p. 491
;
AGZ XVII
p. 501, a.
1503)
;, dare, tradere,
extradere, subdere (
ArPrawn X
p. 310,
a. 1410
;
PP III
p. 3, a.
1427
;
AGZ XV
p. 14,
a. 1457
;
ib.
p. 393, a.
1500
et saepius), ducere, deducere (
Lites I
p. 140, a.
1339,
cf.
ib.
p. 156
;
CodEp III
p. 450, a.
1498)
, evocare (
KodKrak
p. 37, a.
1358)
, redigere (
MPH III
p. 38, a.
1275
et saepius), statuere (
APozn I
p. 120, a.
1446)
, trahere (
KodKrak
p. 37, a.
1358).
Opp.
a (de, ex) captivitate liberare (item captivitatis liberatio:
PommUrk V
p. 297, a.
1317)
; absolvere (
DŁUG. Hist. IV
p. 120
)
, eximere, redimere (
KodWp II
p. 75, a.
1293
;
AKapSąd III
p. 144, a.
1510
;
KOMOR.
p. 270
;
;item captivitatis exemptio:
RachJag
p. 203, a.
1394)
, mittere, dimittere, emittere (
CracArt IV
p. 113, a.
1440
;
AGZ XIV
p. 335, a.
1452
;
AKapSąd III
p. 236, a.
1480
et saepius)
reducere (
CALLIM. Sbign.
p. 234
)
, solvere (
AAlex
p. 427, a.
1504).
Item
captivitatem alicuius redimere (
DŁUG. Hist. I
p. 123
)
, alicui remittere (
ib. II
p. 442
).
γ. captivitatem
incurrere (
KodWp III
p. 456,
a. 1377
et saepius), intrare (
PomnLw I
p. 33, a.
1384)
, subire (
StPPP II
p. 166,
a. 1406)
, in captivitatem incidere (
CodEp III
p. 521,
a. 1432).
δ. in captivitate esse
(
KodPol I
p. 168,
a. 1304
et saepius), existere (
AKapSąd III
p. 236,
a. 1480)
sedere (
AGZ XV
p. 27, a.
1457)
, stare (apud aliquem:
Lites I
p. 156,
a. 1339)
, vivere (
StPPP VII
p. 141,
a. 1498)
.
2.
iur.
t.t.. czasowe pozbawienie wolności osobistej przez wierzyciela na skutek
niedopełnionego zobowiązania; libertatis ademptio
propter debitum non persolutum
ad tempus constituta
KsgKaz p. 119 (a. 1379) : Stanik promisit solvere Chunkoni ... XIII scot. mediante c-e.
JusPol p. 198 (a. 1418—19) : quando aliquis convictus fuerit in judicio et datus per manum suo adversario, et si de c-e evaserit, ipso facto non erit liber de debito.
APozn II p. 102 (a. 1482) : se summisit so luturam ... sub sessione c-is.
N.
zastaw osobisty, tzw.
załoga;
i. q. obstagium (cf.
s.
v. )
PomnLw I p. 33 (a. 1384) : Iohannes ... recognouit, se Nicolao ... in VI ... marcis grossorum fore debitorie obligatum et promisit ... sibi persoluere et debet intrare c-em quociens Nicolaus ... sibi mandauerit.Ad rem cf. P. Dąbkowski, Prawo prywatne polskie t. II p. 426 sqq.; J. Rafacz, Dawne prawo sądowe polskie p. 350.
B.
urbis
zdobycie, zajęcie;
expugnatio,
occupatio.
II.
meton.
1.
jeńcy; turba
captivorum.
N. hoc
sensu pl.
MPH II p. 109 (Herbord) : c-es, quas habes, absolve omnes.
2.
więzienie; custodia,
carcer
KsgKaz p. 117 (a. 1379) : advocatus eundem cepit et tenuit usque ad c-em introduxit.
StPPP II p. 360 (a. 1431) : ministerialis ... ipsum ad c-em per manum contulit.
RachWaw p. 436 (a. 1565) : scalam ad turrim ... ubi c-s est.
N.
civitatis
areszt miejski;
i. q. custodia, carcer (
APozn I
p. 294, a.
1459
et saepius). Simili sensu praetorii (
ib. I
p. 381, a.
1465),
item
sq.
adi.
castrensis (
AGZ XIII
p. 547, a.
1467).
N.
glossam Pol.
AGZ XIV p. 56 (a. 1442) : restando ipsum in c-e alias «w thwerdzy».
N.
ferrea
kajdany; catena
ferrea
StPPP II p. 737 (a. 1467) : tenuisti me per noctem in c-e ferrea.
III.
transl. służalstwo,
niewolnicza zależność, wzgląd na
kogoś; animus servilis, favorem alicuius
serviliter captans
KomKadł p. 412 : bonus consiliarius debet habere iustitiam ipsum roborantem, ut ... non timore vel c-e in consilijs dandis moueatur.