General
Full Entry
More

PULPITUM

Grammar
  • Formspulpitum, polpithum, polpitum, pulbitum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -i
  • Part of Speechnoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I. suggestus ligneus, tribunal, praec. eccl. quod sacerdotes ascendunt, ut praedicent.
  • II.
    • 1. mensa altior, ad scribendos vel legendos libros facta
    • 2. fulcrum libro (praec. missali) aperto supponendum
    • 3. cista, scrinium?

Pełne hasło

PULPITUM, -i n. scr. polpithum,,polpitum,, pulbitum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • Ha.
  • N.
  • O.
  • W.
[abl. sg. pulpitu:
KOMOR. p. 150 : constituciones ... in elevato p-u per ipsum Iohannem lecte (nisi leg. -o]).
I. drewniane podwyższenie, podium, zwł. ambona, kazalnica; suggestus ligneus, tribunal, praec. eccl. quod sacerdotes ascendunt, ut praedicent. Glossa Pol.
GLcerv p. 740 : suggestus, p-um, hoc est locus excelsior, vnde oratio ad populum haberi solet, «kazalnica».
II.
1. pulpit, wysoki stolik z pochyłym blatem, służący do pisania łub czytania rękopisów; mensa altior, ad scribendos vel legendos libros facta
ArPrawn I p. 28 (saec. XV in.in) : vicecustos ... librum statutorum, qui in choro ... ecclesie ... in p-o dependet affixus, exhibuit.
SSrSil I p. 194 (a. 1482) : ipse ... collegit breviarium, quem postmodum abbas factus, p-o chori decrevit affigendum.
Ita vulgo.
2. pulpit, podstawka pod otwartą księgę, zwł. mszał; fulcrum libro (praec. missali) aperto supponendum
ŹrWaw I p. 18 (a. 1462) : vasa infrascripta, duas videlicet pelves argenteas ... quatuor candelabra, duas ampulas et unum p-um, omnia hec argentea et deaurata.
RachKról p. 241 (a. 1478) : a reformacione argentei p-i dedi grossum.
Ita saepe.
N. meton.
NIC. BŁ. Serm. III p. 170 : Christus est liber vitae ... hic liber ... suprapositus ... est p-o crucis, quia nullus eum permittitur legere, nisi qui carnem crucifixerit.
3. skrzynia? cista, scrinium?
Zsig p. 66 (a. 1500) : pro seris sex: duabus parvis ad p-a, ubi argentee scultelle magne servantur, et pro aliis magnis quatuor ad novas cistas, ubi vestes servantur.
Cf. fortasse
CracArt II p. 417 (a. 1542) : cisticula instar p-i.
Constr. ad I – II:
a. sq. gen. , cf. supra 24 et
AKapSąd I p. 218 (a. 1521) : cooperta pro p-o altaris de panno aureo.
Ita saepius. b. sq. ad :
InwKKr p. 97 : operimentum p-i (ed. palpilli) evangelici ad aram.
c. sq. ante :
Ztschr. II p. 238 (a. 1491) : duo p-a ante chorum conversorum.
d. sq. cum :
InwKKr p. 115 : p-um argenteum inauratum ... cum armis Aquilae et Pogonia.
e. sq. sub :
InwKKr p. 97 : operimentum p-i (ed. palpilli) sub missale.
f. sq. super c. acc.
AKapSąd II p. 784 (a. 1514) : lego ... p-um super mensam domino Martino.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)