- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- H.
- Ha.
- N.
- O.
I.
concr.
1.
sensu latiore: kraj, kraina, ziemia;
terra, regio,
territorium
GALL p. 88,3 : dux igitur Wladizlauus ... omnia namque per se ipsum vel suo consilio sagaciter ordinabat vel cuilibet comiti, cuius p-am visitabat, curie responsionem et sollicitudinem commendabat.
Ib. p. 91,4 : Bohemi per p-am Wratislauiensem discurrentes et predas captivosque colligentes et incendia facientes.Ita vulgo. Glossa Pol. GLcerv p. 698 p-a «ziemia, kraina».
N. definitionem
ad Polonorum res non
pertinentem
MARTIN. OP. Marg. fol. n VIa : p-a dicitur quae habet decem vel undecim ciuitates et unum regem.
Constr.
a.
sq.
adi.
loci,
v.
gr.
Costrinensis (
KodWp I
p. 34, saec.
XII
ex.)
, Wratislaviensis (
GALL
p. 91, 4),
sim. b. sq.
de:
CodSil(M) II p. 45 (a. 1208) : dedi Domauitouo, quod dicitur Gorka in p-a de Nemchi.
2.
sensu strictiore: Prowansja; Galliae pars
meridionalis
GALL p. 5,18 : pretereuntes Galliam pervenerunt P-am.
Ib. p. 57,16 : in Gallie finibus ... ubi Rodanus intrat mare, terra P-a.Ita saepius.
Praec.
A.
1.
tzw. opole, jednostka administracyjna obejmująca kilka wsi;
vicinitas vicorum, Pol.
opole dicta, communi praefecto,
iudicio, muneribus subiecta
KodKKr I p. 8 (a. 1189) : omnibus significo ... nos Chropensium p-am suscepisse ... proinde a multis retro neglecta eiusdem p-e dispendia tutelę officio suscipimus corrigenda.Ib.
infra nos enim eandem p-am, quam emendandam suscepimus ad nutum predictj capitulj emendatam restituimus.Glossa Pol.
KodMp I p. 53 (a. 1257): «strosa» duarum p-arum, quod «opole» wlgariter appellatur.Cf. CONVICINITAS II 1 VICINIA.
2.
tzw. dzielnica, jedna z części, na które
Bolesław Krzywousty
podzielił kraj między swoich synów w r. 1138;
una partium, in quas Boleslaus tertius regnum Poloniae filiis suis dispertivit
KADŁUB.(Pl) p. 118 : regni successionem quattuor legat filiis certos tetrarchiarum limites disterminans eatenus, ut penes maiorem natu et Cracouiensis p-e principatus et auctoritas resideret principandi.
3.
województwo, okręg podległy władzy wojewody;
regio palatini dicioni subiecta
DŁUG. Hist. I p. 74 (= I p. 133 ed.nov.) : quilibet ducatus et p-a woyewodam seu palatinum salariatum ex publico habet, qui et maiores causas suae p-ae cum aliquibus aliis magistratibus illi pro consilio iunctis iuxta iura Polonorum municipalia constituto iudiciorum tempore decedit.
Ib. p. 208 (= I p. 275 ed. nov.) : Prussia in p-e formam redacta et armis Boleslai regis subacta.Ita saepius.
B.
eccl.
1.
prowincja kościelna, tj. obszar
kilku diecezji podległych
arcybiskupowi lub metropolicie; territorium aliquot dioecesium
dicioni archiepiscopi
subiectarum
*KodKKr I p. 6 (a. 1186) : Cracouiensis episcopus post metropolitanum Poloniensis p-ae primum locum et uocem optineat.
MARTIN. OP. Marg. fol. 1 VIa : archiepiscopus non debet uti pallio nisi intra suam p-am.Ita vulgo. Additur Gnesnensis ( KodKKr I p. 167, a. 1323 et saepissime).
2.
prowincja zakonna, tj.
obszar obejmujący kilka
domów zakonnych podległych
władzy prowincjała; territorium aliquot
conventuum dicioni
provincialis subiectorum
KodMp IV p. 62 (a. 1399) : priorem prouincialem p-e Polonie fratrum Praedicatorum.
DokListPł I p. 107 (a. 1405) : provincialis eiusdem ordinis et p-e Po lonie ... conventum sancte Trinitatis gubernet.
FormJ p. 98 : minister et provincialis ordinis Minorum scribit universitati: ... una cum p-a michi credita eqs.Ita saepius.
II.
abstr. zadanie,
obowiązek; opus, officium, negotium (saec. XVI).
Iuncturae verbales sollemniores
α.
provinciam dare (alicui :
DECIUS fol. B IVa
et saepiu
s), demandare (
Tom. VI
p. 22, a.
1522)
, finire et terminare (
StPPP III
p. 3
)
, gerere
(
CorpJP IV
p. 254, a.
1526) , imponere (alicui:
Dogiel IV
p. 210, a.
1520)
, iniungere (alicui :
Tom. III
p. 42, a.
1514
et saepius), offerre (alicui:
DECIUS fol. A
IIIb)
prosequi (
StPPP III
p. 3
)
, satisfacere (
CracArt III
p. 25, a.
1521)
, subire (
*Tom. II
p. 264, a.
1513
et saepius), suscipere (
Dogiel IV
p. 210, a.
1520
et saepius).
β. in provinciam aliquam ingredi (
URSIN.
p. 72
)
, alicuius se ingerere
(
Tom. XIII
p. 231, a.
1531).
Additur
a.
gen.
explic.
v.
gr. belli (
DECIUS fol. B IVa
et saepius),
collecturae (
ArHist V
p. 406, a.
1525)
, aggerum conficiendorum (
CorpJP IV
p. 254, a.
1526).
b.
adi.
tutelaris (
CracArt III
p. 25, a.
1551)
.