- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
- N.
- K.
- O.
- W.
[part.
fut.
pass.
pro
part.
fut.
act.
KodWp III p. 108 (a. 1358) : cum ... utilitatibus de terris... provenientibus et proveniendis.
KodTyn p. 320 (a. 1449) : propter ... ducatus nostri ... commoditates provenientes et proveniendas.Ita saepius.]
I.
1.
.
propr. et meton. powstawać, pojawiać się,
wyłaniać się, rodzić się,
pochodzić; oriri, nasci, apparere, crescere.
Praec.
de
commodo, decima, proventu, reditu, utilitate
sim.
:wynikać, przysługiwać, należeć się;
excrescere, emanare, deberi.
2.
(de
concr. ) wychodzić, brać początek, ciągnąć się, biec skądś; deduci, currere
KsgŁawKr p. 97 (a. 1373) : stillicidium ab eodem braseatorio p-ns.
Ib. p. 254 (a. 1394) : aqua seu stillicidium de domo ... seu alias undecunque p-ns, per hereditatem suam ... transire debeat.
ArHist X p. 11 (a. 1534) : circa quod molendinum est piscinula ex lacubus p-ns.
3.
zdarzać się, następować, wynikać, przychodzić do skutku; accidere, contingere, evenire, sequi.
Nonnumquam occurrit
impers.
provenitur.
4.
rozwijać się pomyślnie, udawać się; procedere, succedere.
Praec.
de
plantis, fructibus, frumentis (interdum additur bene
vel male).
Constr.
ad 1 - 4:
a.
abs.
b.
sq.
dat.
c.
sq.
abl.
d.
sq.
ab :
Dogiel IV p. 16 (a. 1248) : si sciret ... quod malum alteri ab aliquo deberet p-re.
PommUrk IV p. 9 (a. 1301) : excessus p-ntes ab eventu infortunii.Ita saepissime. e. sq. ad:
KodMazNow II p. 308 (a. 1350) : cupientes, ut ... hereditas ad ulteriora p-at incrementa.Ita saepius. f. sq. cum:
CodEp III p. 142 (a. 1470) : pro debitis ... emergentibus et cum tempore forte p-turis.g. sq. de:
DokMp I p. 56 (a. 1344) : in silvis ... de quibus nobis ... nulla utilitas p-bat.Cf. et saepius. f. sq. ex. i. sq. in c. acc. ; etiam sensu adv. in posterum ( KodWp VI p. 13, a. 1252 et saepius), in futurum ( KodPol I p. 116, a. 1284 et saepius). k. sq. in c. abl. l. sq. ob :
JAC. PAR. Var. I p. 218 (a. 1448) : ob cuius operationis defectum ... multa mala p-erunt in ecclesiam.m. sq. per:
KodMp I p. 49 (a. 1255) : ville et decime per eas p-ntes.
KodWp I p. 564 (a. 1264) : muta debeat (ed. debent) p-re per omnia mutarum loca.Ita saepius. n. sq. post :
DokMp V p. 151 (a. 1414) : decimas manipulares post araturas nostras ... p-ntes et p-ndas in villis nostris.
DokKKr II p. 10 (a. 1415) : de ... decima manipulari post agros ... in Grzegorzeuicze p-nte.Ita saepissime. o. sq. pro:
StPPP II p. 635 (a. 1456) : terciam partem pecuniarum pro eisdem bonis p-ndarum.p. sq. propter. q. sq. enunt. obi.
α.
c. ita quod:
DokMp V p. 39 (a. 1405) : si per modum seu casum ... p-erit ita, quod in ipsis sal quaeri ... possit.
β.
c. quod:
VITELO Opt. p. 454 : ex hoc etiam p-it, quod ... imago maior uidebitur.Ita saepius.
γ.
c. ut:
Cod Pom I p. 735 (a. 1246) : decet per apostolice sedis providentiam p-re, ut ecclesiarum regimini praeficiantur.
Theiner I p. 219 (a. 1325) : p-it ex tuae devotionis affectu, ut eqs.Ita saepius.
II.
przypadać (w udziale), dostawać się, przydarzać się komuś;
evenire, obvenire, obtingere alicui
KodWp I p. 564 (a. 1264) : volumus ut ... graviter puniatur et omnia sua nostre camere p-ant.
PommUrk II p. 304 (a. 1275) : volentes, vt ... que infra dictos terminos fuerint, utilitatibus p-ant dicti claustri.Ita vulgo. Glossa Pol.
KsgZPozn p. 81 (a. 1400) : recognicio ... palatino p-nit, wlgariter «przipadla», pro sexaginta marcis.
N.
constr.
a.
sq.
dat.
, cf. supra et
saepius
b.
sq.
abl.
AGZ XIX p. 83 (a. 1490) : pecunie ... ex maternalibus propinquitate sibi p-ntes.b. sq. ad :
PommUrk III p. 60 (a. 1289) : omnis fructus ... predictorum ... mansorum cum perpetua pace ... ad usus fratrum p-at.
DŁUG. Hist. I p. 444 (=II p. 211 ed. nov.) : ex quibus ad solos principes locupletacio, ad se tenuitas p-ret.Ita saepius. c. sq. ab :
DŁUG. Reg. II p. 301 (a. 1469) : offertorium ... quod a tempore mortis ... Nicolai ... p-it ... plebano moderno.d. sq. cum, cf. e. sq. ex :
MARTIN. Op. Marg. fol. n 4a: que hominibus ex libertate liberi arbitrii debent p-re.
TArch p. 187 (a. 1489) : summa ... ex mansis possessionatis ... p-ns.f. sq. in c. acc.
DŁUG. Op. p. 266 : quod et sacerdotio fungantur Deo fratres OFM et in filios p-erint sancto Francisco.g. sq. in c. abl.
KodMazNow II p. 206 (a. 1333) : oblationes, quae ... possunt in testamentis ... p-re.h. sq. post :
StPPP VIII p. 257 (a. 1388) : que pecunia post mortem ipsius predictis debet p-re.i. sq. pro, cf. et
KsgŁawKaz p. 209 (a. 1417) : partem pecunie, que p-et pro eadem taberna.Ita saepius.
III.
fungitur vice verborum
1.
obveniendi
przypadać,
wypadać; incidere
StPPP VI p. 171 (a. 1521) : termini ipsis in diem hodiernum cadebant vel p-bant.Cf.
2. perveniendi
a.
ad (in) aliquid
dochodzić do czegoś, osiągać coś (jakiś punkt, cel, stan); assequi, consequi, adipisci (locum, propositum, statum)
CodSil V p. 90 (a. 1340) : si ... fruges nimijs perfuse pluvijs putrescentes in campis ad humanos usus nequeant p-re.
KodMazNow II p. 308 (a. 1350) : cupientes, ut ... hereditas ad ulteriora p-at incrementa.Ita saepissime.
b.
docierać, dochodzić (do kogoś), stawać się (komuś)
wiadomym; (alicui) afferri, notum fieri,
divulgari
KodWp II p. 7 (a. 1288) : nos Wladislaus dux universorum ... noticie volumus p-re, quod etc.Ita saepius.
c.
ad (in) aliquid
obracać się w coś, wychodzić na coś, przekształcać się w coś; converti, redigi
Somm. p. 831 (a. 1224) : adjunxi ... villam ... habentem quinquaginta mansos, cuius tota utilitas ... ad vestitum p-at.
PommUrk V p. 32 (a. 1311) : ea, que geruntur labili in tempore ... ne posteris in dubium p-ant.
LhnUrk II p. 423 (a. 1355) : ne tam insignis actus graciose virtutis ... sibi vel suis heredibus ... in dampnum p-at.Ita saepius. Cf.
3. praeveniendi
a.
wyprzedzać (w czasie lub kolejności), zdążyć przed kimś lub czymś;
tempore (ordine) praecedere,praeoccupare
KodWp III p. 272 (a. 1362) : cupientes diem (ed. die) in extremo vite nostre piis operibus p-re.
ArSang II p. 103 (a. 1401) : sue salutis cupientes medelam ... eleemosinis ... et aliis caritatis operibus se deuote p-re.Cf.
b.
aliquem favoribus (gratiis, honore)
otaczać,obdarzać (łaskami);
i.q. prosequi
CIOŁ. Lib. II p. 113 : dignetur sanctitas vestra ... me ... benignis fauoribus et graciis paterne p-re.
DokListPł II p. 554 (a. 1552) : unus alterum debito honore debet p-re iuxta aetatem, conditionem et senium.
c.
zapobiegać, powstrzymywać, przeszkadzać;
praevertere,impedire,ad irritum redigere
PommUrk III p. 416 (a. 1300) : quando res gesta mandatur litteris, vniuersa calumpnie p-itur materia.Cf. -4.
4.
veniendi, adveniendi :
ZapSądWp p. 22 (a. 1399) : hoc mihi facit ... filius meretricis ... et Deus michi adiuuat ad ipsum p-re.
TPaw IV p. 167 (a. 1408) : tunc ... Wirzchoslaus p-ns coram camerario memoriale abscessit.
APozn II p. 321 (a. 1496) : proventum ... de budis mercatorum forensium in ... civitate p-ncium ... civitati apropriamus.
IV.
confunditur
c.
v.
providendi:
DokMp V p. 44 (a. 1405) : quilibet Christifidelis ... ad hoc ... diligenter intendit, ut ecclesiarum commodis valeat p-re.