- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- B.
- L.
- A.
- N.
- O.
I.
właściwość, własność szczególna, cecha charakterystyczna, przymiot; id quod alicui rei proprium est, nota, vis propria, virtus, qualitas.
Constr.
abs. vel
sq. gen.
Occ.
med.
fere i.q. działanie lecznicze (właściwe jakiemuś
lekowi); vis sanandi (alicui medicinae
propria)
THOM. Med. p. 236 : forciora aperitiva apponantur in digestivo, que p-em habent ad splenem.
Ib. p. 309 : remedia ... sint ex rebus calidis et siccis et habeant p-em ad matricem.
Ib. p. 145 : medicine ... que p-em et respectum habent ad stomachum.Ita ib. saepius.
Praec.
in locut.
a (de) proprietate :
THOM. Med. p. 179 : utor ... succis, que alterant complexionem malam calidam et a p-e valent epati.
Ib. p. 61 : radix celidonie masticata ... curat a p-e sua.
Ib. p. 344 : non ... est de p-e electuarii ... lapides educere.Ita ib. saepe.
Praec.
phil. (cf.
PROPRIUM I).
Syn. et
iuxta posita
attributum (
JAC. PAR. Tract. fol. c IIIa)
, condicio (
MatFil II
p. 28, a.
1423
et saepius),
passio (
HESSE Quaest.
p. 415
et saepius), relatio (
WROCŁ. EpitConcl fol. f IIIa),
cett.
Distinguitur
accidentalis (
BYSTRZ.
in
MatFil IV
p. 89
et saepius;
opp.
essentialis:
JAC. PAR. OpIn
p. 180
;
WROCŁ. EpitConcl
;et saepius), demonstrabilis (
GŁOG. Anal.
fol. 1b
)
, distinctiva (
AMedi III
p. 76, saec. XV
med.med)
, formalis (
ib. fol. d VIb),
individualis (
ib. fol. q IVa
;
; individuans:
GŁOG. Porph. fol. h
IIIb)
, intentionalis (
ib. fol. a IIa
et saepius),
intrinseca (opp. extrinseca:
HESSE Quaest.
p. 416
)
, logicalis (
WROCŁ. CongLog fol. c 4b
et saepe), materialis (
BYSTRZ. AnalPr fol. l 2a
et saepius), personalis (
BYSTRZ. Log. fol. n VIb
et saepius), proprie propria (
MatFil IV
p. 32,
saec.XIV)
, relativa (
WROCŁ. EpitConcl fol. d Vb)
, specialis (
BYSTRZ. Top. fol. v 1b)
.
II.
1.
własność, posiadanie;
possessio, dominium.
Constr.
abs. vel sq. gen. Glossa Pol.
GLcerv p. 696 : p-as, id est dominium, «własność».
Praec.
a.
in
locut.
ius proprietatis:
KodWp I p. 117 (a. 1230) : Bronissius ... obtulit ... villam ... cum omni iure p-is ... Deo.
DokSul p. 328 (a. 1258) : quam aream in Cracouia iure p-is possederunt.Ita vulgo. Glossa Pol.
AGZ XII p. 395 (a. 1464) : debet dare sibi intromissionem in mediam villam ... cum omni iure p-is alias «wlasnosczya».
Dicitur simili sensu
ius et proprietas (
KodMp II
p. 101,
a. 1255
et saepissime; et dominium
ib. III
p. 172,
a. 1364
et saepius), ius proprietatis et possessorium (
KodMp IV
p. 249,
a. 1429
; et dominii:
DokMp VII
p. 28,
a. 1419
; possessionis et dominii:
Lites II
p. 254,
a. 1330)
, ius dominium et proprietas (
DokMp I p. 193,
a. 1377
et saepissime); item iuris proprietas (
KsgPrzem I
p. 127,
a. 1424).
Porro proprietas dominii (
WŁODK. ScrSel
II
p. 268
)
, proprietas possessionis (
DokMp I
p. 33, a.
1322)
, proprietas et
dominium (
AnnMP
p. 9, a.
1247
et saepius),
proprietas et possessio (
KodWp II
p. 15, a.
1288
et saepius).
b.
iuncturae verbales selectae
proprietatem habere
(
CracArt
suppl. III
p. 74, a.
1442
; ad aliquid:
DecrICC II p. 224, a. 1498 et saepius; in terra:LhnUrk I p. 117, a. 1249) , alicui renuntiare ( Lites I p. 417, a. 1269) ; ad (in) proprietatem alicuius cedere ( AnnMP p. 9, a. 1247 ; recidere: ArPrawn VII p. 132, a. 1566) , transire ( KodMp I p. 33, a. 1244) ; pertinere ( KodKKr I p. 37, a. 1246 et saepius); aliquid transferre ( ArHist IV p. 237, a. 1303) ; de proprietate alicuius esse ( DŁUG. LibBen I p. 330 ) ; in proprietate alicui aliquid conferre ( PommUrk II p. 390, a. 1278) ; titulo proprietatis (et iure hereditario) aliquid possidere ( KodWp V p. 68, a. 1405) .
2.
locut.
α.
in proprietate sumptuum et expensarum
własnym kosztem; propriis
sumptibus et ex
pensis
KodWp IX p. 106 (a. 1427) : ex eisdem roboribus molendinum ... edificare debet ... in p-e sumptuum et expensarum.β. negotia proprietatis własne, prywatne sprawy; i.q. propria, privata
CodVit p. 679 (a. 1424) : volentes, quatenus vestra paternitas suspensis aliis p-is negociis se ad limitacionem granicierum transferat.
2.
sensu praegnanti (eccl.) posiadanie przez mnicha własności prywatnej wbrew ślubowi
ubóstwa;
res propriae contra votum
paupertatis a monacho possessae
KodWp X p. 20 (a. 1436) : p-is vicium abscindere cupientes statuimus ... ut nullus prepositus ... proprium ... possideat.
CodSil X p. 317 (a. 1460) : occasio p-is et singularitatis tribuitur.Ita saepissime. Cf. PROPRIETARIUS II.
3.
meton. posiadłość, majątek; bona alicuius propria, res familiaris.
Glossa
Pol.
ZabDziej I p. 191 (a. 1524): reservare pecuniam in sua p-e, alias «na szwem ymyenyv».