General
Full Entry
More

PROPORTIONATUS

Grammar
  • Formsproportionatus, proporcionatus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um
  • Part of Speechadjective
Meaning Outline
  • I. phil.
    • 1. qui proportione constat, invicem adaequatus, commensurabilis
    • 2. aequalis, congruens, aptus
  • II. + bene proportionali forma praeditus, formosus

Pełne hasło

PROPORTIONATUS s. PROPORCIONATUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • S.
  • Dc.
  • K.
I. phil.
1. pozostający w proporcji, współmierny; qui proportione constat, invicem adaequatus, commensurabilis
THOM. Med. p. 387 : mensura vite naturalis est secundum mensuram humiditatis radicalis in quolibet individuo p-e proporcione duplici.
MatFil VII(XVIII) p. 101 (a. 1444) : divisibile et indivisibile in infinitum distant, et sic non sunt p-a.
ib. p. 102 (a. 1444) : motor et mobile sunt p-a, non quo ad essentiam sed quo ad motum.
GŁOG. Anal. fol. HHh Va : omnis causa debet esse adequata suo effectui, sed primum efficiens nulli est p-um.
Id. Porph. fol. d IIb : potencia et obiectum debent esse p-a.
Ita saepius.
N. mus.
tactus explicatur
MONET. fol. E IIb : tactus... p-us fit, quum figure dissimili quantitate proferuntur, vt in proportionibus committitur, videlicet cum in multiplici genere due, tres aut quatuor notule contra vnam modulantur.
2. odpowiedni, dostosowany, stosowny; aequalis, congruens, aptus
VITELO Persp.(U) II p. 239 : lumen non impeditum per totum sibi p-um medium in instanti necessarium est deferri.
THOM. Med. p. 131 : appetitus ... quando est ordinatus et p-us digestive virtuti in stomacho et animalis non dominatur naturali, sed pocius ei conveniens invenitur.
Ita saepius.
Syn.
congruus ( StPPP III p. 4 ) , debitus ( GŁOG. Alex. II fol. a VIa ; WROCŁ. Epit. fol. O IVa). ;
Additur
convenienter ( THOM. Med. p. 307 ) , naturaliter ( STOB. Parv. fol. D IVb). N. aequaliter zrównany; aequatus
Tom. VIII p. 87 (a. 1526) : Prussie moneta ... sit ... in grano, valore et estimatione Polonice ... equaliter p-a, ut grossus Pruthenicus Polonicum equet. [Opp. (ad 1-2) ]improportionatus (
MatFil I(XII) p. 79, a. 1443 ; HESSE Matth. VII p. 141 ) .
Constr. ad 1-2:
a. sq. dat. , cf. et 4 et saepius. b. sq. abl. , cf. c. sq. ad:
THOM. Med. p. 307 : complexiones et spermata non sunt p-a convenienter ad conceptum et generacionem.
GŁOG. Phys. fol. B IVb : tale caput ad corpus eius p-um fuit.
d. sq. in c. abl. , cf. supra II. e. sq. quoad, cf.
II. bene et abs. proporcjonalny, równomierny, kształtny, foremny; proportionali forma praeditus, formosus
MARTIN. OP. Serm. p. 110 nlb. : quanto complexio est magis bene p-a, tanto fortior est pugna in dissolutione et angustia maior.
SCARB. in
SermHedv p. 20 : Deus ... fecit hominem ... optime p-um et complexionatum.
StMed XIX/2 p. 142 (a. 1444) : anima ... est apta informare ... corpus sibi p-um et dispositum.
Ita saepius.
Iuxta posita
gracilis, venustus ( DŁUG. Hist. III p. 458 = VI p. 152 ed.nov.) , optime dispositus corpore et membris ( ib. V p. 221 ). Etiam de rebus
VITELO Opt. p. 185 : fit pulchritudo in uisu, ut colores scintillantes et pictura similiter p-i sunt pulchriores coloribus et picturis carentibus ordinatione consimili et similiter est in uultu humano.
DŁUG. Hist. II p. 283 (= IV p. 31 ed.nov.) : regionem illam ... planitiem p-am et in omnes partes aequaliter porrectam habentem.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)