General
Full Entry
More

PROPITIO

Grammar
  • Formspropitio, propicio, propitior, propicior, propitiatus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum -ari, -atus sum -a, -um loco
  • Part of Speech
Meaning Outline
  • I.
    • 1. propitium sibi reddere, reconciliare, placare (praec. Deum).
    • 2. + propitius
  • II. alicui favere, bene velle, studere

Pełne hasło

PROPITIO s. PROPICIO, -are, -avi, -atum et PROPITIOR s. PROPICIOR, -ari, -atus sum
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • L.
  • H.
  • N.
I.
1. zyskać czyjąś życzliwość, przejednać, przebłagać (zwł. Boga); propitium sibi reddere, reconciliare, placare (praec. Deum).
2. part. perf. propitiatus,, -a, -um loco adi. przychylny, łaskawy; propitius
CIOŁ. Lib. II p. 234 (a. 1428) : ad preces nostras aures sue clemencie p-tas inclinet.
II. sprzyjać, okazywać łaskę, miłosierdzie; alicui favere, bene velle, studere
ArHist XI p. 152 (saec. XII) : Deus ... p-re christianissimo regi nostro.
*PommUrk V p. 105 (a. 1313) : ut pro tam pio facto nobis ac animabus nostrorum progenitorum p-etur misericordia ... Salvatoris.
Ita saepissime. Plerumque in locut. Deo (Domino) propitiante ( KodWp I p. 269, a. 1252 et saepius), item divina propitiante clementia ( KodPol II p. 923, a. 1460) , gratia ( KodMp IV p. 272, a. 1432) .
N. appellationem collectae (a verbis
propitiare peccato populi tui Vlg. 2 Par. 6,25)
KodUJ IV p. 130 (a. 1533) : una missa qualibet septimana sit pro defunctis cum collecta ‘inclina’ vel ‘p-re’.
Constr. ad
I-II : a. sq. dat. , cf. et
CIOŁ. Lib. II p. 234 (a. 1428) : aures sue elemencie p-tas inclinet.
Ita saepius.. b. sq. acc. c. sq. abl.
KodWp I p. 62 (a. 1208) : Deus sancte ... congregationis ... p-atur suffragiis.
d. sq. ex :
AMedi III p. 90 (saec. XV med.) : Deus ex sua bonitate et merito passionis p-tus est hominibus.
e. sq. per. f. sq. pro, cf. supra 1274,44.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)