General
Full Entry
More

PROFUNDE

Grammar
  • Formsprofunde
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type
  • Part of Speechadverb
Meaning Outline
  • I. propr. alte, depresse (saec. XV-XVI)
  • II.
    • 1. intro, in partem interiorem
    • 2. humiliter, demisse
  • III. transl. diligenter, accurate

Pełne hasło

PROFUNDE adv.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
[superl. profundissime, cf. infra 37 .]
I. propr. Głęboko, w głąb; alte, depresse (saec. XV-XVI) .
Praec. in locut.
(ita) longe (lateque) (ita) profunde na wszystkie strony, w całej rozciągłości; per omne spatium
KodWp V p. 48 (a. 1404) : donamus N. predicto ... molendinum ... longe lateque et p-e possidendum.
StPPP IX p. 59 (a. 1465) : disceserunt et resignauerunt scultetiam ... ita longe, ita p-e, cum rubetis, cum pratis ... sicut solij tenuerunt.
II. meton.
1. do wewnątrz, do środka, w głąb; intro, in partem interiorem
AAlex p. 511 (a. 1505) : p-ius non ingredietur Lithuaniae terras.
CRIC. p. 49, v. 233 : plerique ceciderunt viri nobilissimi, hinc Zborowski deploratur, qui pugnando cernebatur longe p-issime.
Cf. PROFUNDITAS I.
2. głęboko, nisko; humiliter, demisse
MARTIN. OP. Serm. p. 77 nlb.: viri religiosi ... regradantur sibi in ‘Credo in vnum Deum’ ad ‘homo factus est’ p-e inclinantes.
NIC. BŁ. Tract. fol. h IIb : sacerdos p-e inclinatur habens manus ante pectus et circa hoc osculatur altare in signum crucis.
Ita saepius.
III. transl. głęboko, dogłębnie, dokładnie, wnikliwie; diligenter, accurate
BYSTRZ. Top. fol. q IIIa : philosophus ... considerat de ipsis p-e et quantum ad earum veritatem.
*KodZagr p. 28 (a. 1497) : certe sua maiestas iudicio nostro non magis p-e cogitat.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)