- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- Dc.
- A.
- O.
MPH III p. 146 (a. 1416) : nil ei proficuit.pass. sensu act.
KodPol II p. 409 (a. 1425) : ut ... collocari valeat advocatia et hominum velocius multitudine profici et adimpleri.
Tom. XVII p. 12 (a. 1535) : eam ... rationem experiar, qua utinam profici nobis aliquid possit.]
I.
intrans.
A.
propr.
(pośpiesznie) iść przed siebie, podążać, postępować; (celeriter) procedere,
properare.
Glossa
Pol.
RFil XXIV p. 68 (saec. XV) : «poszpevao/» p-o.
B.
transl.
1.
czynić postępy, dokonywać czegoś, dochodzić do czegoś, podołać
czemuś; procedere, progredi, pervenire ad aliquid, aliquid
efficere, perficere,
perpetrare.
Glossa
Pol.
RFil XXIV p. 63 (saec. XV in.) : ad p-ntes «speszøcim», qui scilicet p-unt de virtute in virtutem.
2.
przynosić korzyść, przydawać, zdawać się na coś, być użytecznym, działać na korzyść, wychodzić na
dobre;
prodesse, adiumento, usui esse,
utilem, commodum
esse.
Glossa
Pol.
ArLit III p. 108 (a. 1450) : nihil p-ret «nye pomogą».Occ. α. de medicinis: przynosić ulgę w cierpieniu, pomagać; sanare, mederi. β. impers.
MPH II p. 887 (saec. XV med.med) : lapis primarius novae ecclesiae inpositus est, et p-batur de die in diem continue laborando.γ. fere i.q. pomagać; adiuvare
KodWp III p. 58 (a. 1356) : cmethones colent nostros agros ... et ad seminandum p-ent secundum veterem consuetudinem, sicuti sibi ipsis.
Constr.
ad
1 -
2:
a.
abs.
b.
sq.
dat.
c.
sq.
abl.
d.
sq.
ab :
KodMp II p. 64 (a. 1242) : quando ... uiderent domum ab aliqua parte p-re, tunc ... numerum ipsarum monialium augere possent.e. sq. ad, v. gr. ad incrementa virtutum et gratiarum ( StSyn III p. 22 ), ad meliora ( MARTIN. OP. Marg. fol. d 3a et saepius), sim. f. sq. adversus :
ZABOR. Tract. p. 25 : adversus pueros succensus ignis in fornace non p-it.g. sq. circa :
SCARB. Sap. I p. 63, 122 : rarissime praelati ... circa subditos in profectu salutis p-unt.h. sq. contra. i. sq. de:
MARTIN. OP. Serm. p. 343 nlb.: cum de virtute in virtutem deberent p-re.Cf. supra 16 et saepius. k. sq. ex :
MARTIN. OP. Marg. fol. d 3a : qui ex deliberatione ad meliora non p-unt.
NIC. BŁ. Serm. I p. 96 : homines ex inimicis magis quam ex amicis p-ant.Ita saepius. l. sq. in c. acc. , v. gr. in augmentum ( GALL p. 12, 4) , in melius ( KodWp III p. 67, a. 1357 et saepius), in peius ( VSt p. 376 ) , sim. m. sq. in c. abl. n. sq. per :
PEREGR. Serm. p. 200 : medicus quando in aegroto non p-it per unam medicinam, tunc quaerit ei aliam.
Ib. p. 274 : videns Deus, quod per istos nuntios non p-ret, misit alios, ita saepius.o. sq. pro :
THOM. Med. p. 223 : pro prolongacione vite pacientis in asclite plus p-imus quam in timpanite.
IANIC. p. 50 : p-ci aetatis pro racione meae.p. sq. secundum , cf. supra 1267, 28. r. sq. super c. acc.
MPH IV p. 761 (a. 1450) : qui in scienciis et artibus liberalibus miro modo super alios p-bant.s. sq. inf.
DokKKr II p. 149 (a. 1429) : quamdiu ibi manet idem prepositus ... nil p-emus in facto nostro evadere.
II.
trans. fungitur
vice verborum
:
1. perficiendi
a.
wykonywać, dokonywać;
explere, exsequi (cf.
PERFICIO supra
355, 15 sqq.
MPH V p. 1001 (saec. XV) : taliter tamen qualiter incepta p-ci, quamquam ignorem si bene.
AGZ XIII p. 211 (a. 1446) : kmethones autem arare et alios labores p-re debent pro estate.
IusMet p. 157 (a. 1474) : de monte, in quo laborem ejusmodi et maysterium p-erint et consumaverint.
Ib. p. 218 (a. 1511) : ab eo tempore, quo dictam mineram construxerit, p-erit minerator.
Tom. II p. 53 (a. 1512) : cetera ... ut tibi commisimus, p-as.
HUSSOW. p. 6 : non ignorant quid vel Graeci vel Romani ... adversus has orbis partes bello quondam p-cere.
b.
iuramentum
składać; dare,
praestare (cf. PERFICIO
supra 355, 39 sqq.
AGZ XII p. 63 (a. 1439) : innocenciam suam expurgans sacramentum corporale p-cit alias iuramentum.
2.
prospiciendi
wizytować,
dokonywać przeglądu; inspicere, visitare
RachWaw p. 197 (a. 1533) : dum p-eram ex mandato ... zupparii, quid ageretur in montibus Chaczinensibus.
3.
singulare: zdobywać, otrzymywać;
acquirere, obtinere
SCARB. Sap. III p. 125, 13 : parvuli p-unt astutiam Deo ... acceptam, si ... septem virtutibus principalibus ... sunt muniti.