General
Full Entry
More

PROFESSIO

Grammar
  • Formsprofessio, profexio, proffessio
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -onis
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. actus aliquid profitendi, confitendi, confessio.
  • II. eccl.
    • 1. confessio, fides confessa, religio
    • 2. + monachica regularis regulae (s. Benedicti vota ad quae observanda monachi obligantur
  • II.
    • 1. munus, officium
    • 2. condicio, status.
    • 3. ars, peritia,

Pełne hasło

PROFESSIO s. PROFEXIO s. PROFFESSIO, -onis f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • L.
  • A.
  • H.
  • Ha.
  • N.
  • K.
  • O.
I. wyznanie czegoś, zeznanie, oświadczenie; actus aliquid profitendi, confitendi, confessio.
N. iur.
zeznanie w sądzie; testimonium apud iudicem datum
DokSul p. 319 (a. 1222) : ego vero ... ipsorum p-em privilegii et sigilli nostri munimine feci roborari.
KodWp III p. 459 (a. 1377) : coram nobis ... publice ... profitebatur, quod ... super qua p-e litteram protestacionis a nobis postulavit.
Ita saepius.
N.
professio simplex tzw. prosta pomowa, tj. oskarżenie słowne, nie poparte przysięgą; accusatio iure iurando non confirmata
TArch p. 59 (a. 1409) : dampnum ... in pretuito Zaclica reddundabit ad simplicem p-em non adiuncto quovis iuramento (cf. ib . p. 27).
StPPP II p. 265 (a. 1421) : partes ... receperunt ad ... palatinum Cracouiensem ad simplicem ipsius p-em.
Cf. ASSERTIO simplex supra I 844, 53 sqq. ; ; LOQUELA simplex supra V 1520, 32 sqq.
II. eccl.
1. wyznanie wiary, wiara; confessio, fides confessa, religio
KADŁUB.(Pl) p. 37 : uniuersum Polonie regnum cum ipso rege Christiane p-is suscepit caracterem.
Ib. p. 166 : contra sacre p-is hostes ... pugnaturos.
Ita saepius. Additur christianitatis ( ArPrawn I p. 22, a. fere 1400), fidei (Romanae: KodPol I p. 353, a. 1499).
Distinguitur
catholica ( Tom. V p. 355, a. 1521) , Christiana, cf. supra 44 et saepius, Romana ( SACR. Elucid. fol. a IVa ; ArPrawn VII p. 172, a. 1566) ;, sacra, cf. supra 45 et saepius.
Opp.
Graeca ( ArPrawn VII p. 172, a. 1566) , Lutherana ( Tom. XIV p. 264, a. 1532) , profana (cum abnegatione Christi: DŁUG. Hist. III p. 71 = V p. 85 ed.nov.), Zvingliana ( Tom. XIV p. 264, a. 1532).
2. śluby zakonne, profesja zakonna; vota ad quae observanda monachi obligantur
VAdAnt p. 15,15 : ad instar monachicę p-is nocturna silentia seruat.
KodMp II p. 175 (a. 1289) : ordinis sancti Francisci sacram amplectens p-em.
Ita saepissime.Additur monachica ( supra 3 -4 ), regularis ( *AGZ II p. 17, a. 1381 ; KodWp VII p. 235, a. 1404 et saepius), regulae (s. Benedicti :
DokLub p. 341, a. 1472 ; s. Augustini:
AKapSąd III p. 197, a. 1519) , sacra (ordinis s. Francisci supra 5 ), sacrae religionis ( DyplMog p. 32, a. 1291 et saepius).
N. voti sollemnis praestandi verba intelleguntur
*KodWp I p. 8 (a. 1102) : quibus tamen quatuor conciliorum decretis dandi pallii modus prescriptus est et p-is vel obedientie ordo sancitus est.
*CodSil(M) II p. 227 (a. 1218) : clerici p-em secundum formam ordinis scriptam coram altari legant et lectam facto signo crucis super altare ponant.
II.
1. zadanie, powinność; munus, officium
*Dogiel IV p. 140 (a. 1446) : pacem ... componere ... haec quippe sua p-o est, haec cura, haec diligentia.
DŁUG. Hist. IV p. 686 : principes catholicos ... qui ex p-e sua castra fidei suo brachio tenebantur protegere.
2. stan, stanowisko; condicio, status.
N.
neutralis :
Tom. XIII p. 333 (a. 1531) : cavet ... ne ... in suspicionem interversae neutralis suae p-is veniat.
3. zawód, zajęcie; ars, peritia, v. gr. figularia ( KsgPrzKr II p. 93, a. 1537) , theologiae ( *Tom. III p. 189, a. 1514 ; theologica et canonica; ib. III p. 434, a. 1515) , astrologiae ( ib. p. 189, a. 1514) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)