- S. (-atus),
- Dc.
- B.
- L. (-atus),
- H.
- N.
- K.
- O.
I.
1.
propr.
Uprzywilejować, obdarzyć przywilejem, nadać wyjątkowe uprawnienia;
privilegio quodam vel
praerogativa donare, honorare, extollere
KodMp II p. 55 (a. 1234) : sua iura quisque integra possideat et collati privilegij gracia indemnitatem p-torum custodiat.
KodWp I p. 318 (a. 1257) : decernentes eam villam esse ita p-tam et liberam, ut sunt omnes alie ville.Ita vulgo.
Praec.
1.
eccl.
de certis quibusdam diebus festis
ArPrawn I p. 355 (a. 1512) : ipsi sacerdotes easdem vigilias mortuorum in vigiliis sanctorum p-tis seu omelias habentibus ... dicerent.
ŹrWaw VI p. 35 (a. 1534) : exceptis ... diebus dominicis p-tis, videlicet Adventus Domini, Septuagesime ... que nullis festivitatibus cedere minime consueverunt.
2.
iur.
a.
causa:
AKapSąd III p. 16 (a. 1462) : sapit naturam spolii hec causa, que est p-ta, et non obstantibus vacanciis est procedendum.
*Dogiel V p. 167 (a. 1505) : ne coram officiali ... archiepiscopi compareant etiam in causis ecclesiasticis et p-tis.
AKapSąd II p. 800 (a. 1517) : procurator ... allegavit causam ... esse de iure spirituali et p-tam.
b. ius supremum (castri) Cracoviensis:
StPPP IX p. 63 (a. 1467) : ad ius supremum regie maiestatis p-tum castri Cracouiensis.
DecrICC I p. 491 (a. 1479) : actor se trahit ad ortilegium nostrum iuris supremi Cracoviensis p-ti.Ita saepius.
Locut.
α.
litterae privilegiatae
(etiam
sg.
)
dokument zawierający jakiś przywilej;
i.q. quibus privilegium continetur,
privilegium
conscriptum
DokMp VI p. 415 (a. 1416) : litteras nostras p-tas sigillo maiestatis nostre communitas super ... fundacione civitatis.
PP II p. 80 (a. 1450) : litteram p-tam ... per ignis voraginem esse sibi consumptam.Ita saepe. Simili sensu ius ( DyplŻyd p. 18, a. 1453 ; DŁUG. LibBen I p. 538 ) , privilegium ( Lites II p. 254, a. 1330) , scriptum ( KodWp V p. 31, a. 1403).
β.
studium
uniwersytet;
i.q. generale, universitas studiorum
CodVit p. 766 (a. 1427) : de virtute in virtutem gradiens in studiis p-tis scolastice insistit discipline.
Ib. infra: in studiis p-tis expendit ... dies suos.
AKapSąd I p. 236 (a. 1447) : ad locum certum, in quo studium generale et p-tum viget.
IO. LUD. p. 120, 450 : scolares ... in artibus liberalibus ... in studiis p-tis studentes.
II.
transl.
et meton.
1.
wyróżnić; distinguere
KADŁUB. (Pl) p. 50 : cui Boleslao largitatis cognomen anthonomasica p-tum est excellentia.
MATTH. Dial. p. XCVIa : si illa Ierusalem caelestis in hoc p-ta est, quod non potest ... deficere.Ita saepius.
2.
potwierdzać, zatwierdzać;
ratum habere, confirmare,
comprobare
PommUrk IV p. 94 (a. 1303) : venditionem ... observabunt, p-ntes ipsam sepedicte ecclesie suis litteris et sigillis.
AKapSąd II p. 6 (a. 1409) : quantum in hoc fuisse iam determinatum et p-tum.Ita saepius. Glossa Pol.
RFil XXIV p. 85 (a. fere 1420): beatus Petrus ab aliis appostolis ... fuit p-tus, vulgariter «poczwirdzon» (ita ms. ).
3.
darować, przekazać;
donare, tradere
KodMp IV p. 420 (a. 1443) : Gregorio ... nouam piscinam ... erigere ... concessit, donauit et p-uit.
DŁUG. LibBen I p. 410 : praepositus ... decimam ... pro vino perpetuo p-vit et inscripsit.Ita saepius.
Constr.
ad I - II.
a.
sq.
gen.
Tom. XVI 2 , p. 164 (a. 1534) : quibus modis provincia Borussiae ... et auream et argenteam monetam cudendi p-ta fuerit.b. sq. dat. , cf. supra 16 et
DŁUG. LibBen I p. 180 : episcopus ... decimas ... capitulo ... donat p-at et inscribit.c. sq. abl. , cf. supra 10 et
KodPol I p. 111 (a. 1279) : iure ... quo civitas se p-ta ... gaudet.Ita vulgo. d. sq. ad :
ZabDziej III p. 15 (a. 1490) : que decima est p-ta ad ecclesiam in Brzowdovcze.
DokListPł II p. 35 (a. 1506) : quod munimentum cum ... episcopus restaurare vellet, modo p-tus ad hoc esset etc.e. sq. in c. abl. , cf. supra 11 et
AKapSąd II p. 6 (a. 1409) : dicens ... in hoc fuisse iam determinatum et p-tum.Ita saepius. f. sq. prae :
SCARB. Sap. II p. 189 : Divina sapientia ... vitam eius prae multis sanctis p-vit.
HESSE Matth. I p. 260,13 : Beata Virgo Maria prae ceteris mulieribus p-ta est in multis.g. sq. pro, cf. supra 25 et
Visit p. 34 : non plus pro ipsa scoltetia p-tum est.h. sq. ratione :
WŁODK. ScrSel II p. 8 : isti fratres conveniunt cum Hospitalarijs in effectu milicie, racione cuius sunt in iure p-ti.