General
Full Entry
More

PRAESENTIALIS

Grammar
  • Formspraesentialis, praesencialis, presencialis, praesentalis
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -e
Meaning Outline
  • I.
    • 1. qui praesto est, praesens, praesentatus
    • 2. praesens, qui hic est
    • 3. personalis, personae alicui proprius
    • 4.
  • II. iur.
    • 1. + terminus iudicii terminus, qui vocatione in ius verbis facta constituitur
    • 2. + vadium i.q. quod constituitur a magistratu ipso in causa de rebus immobilibus acta

Pełne hasło

PRAESENTIALIS s. PRAESENCIALIS s. PRESENCIALIS et PRAESENTALIS, -e adi.
  • Th.
  • Bl.
  • Dc.
  • L.
  • K.
  • O.
I.
1. znajdujący się tutaj, obecny, zaprezentowany; qui praesto est, praesens, praesentatus
MATTH. Rat. p. 118 : visio p-is rei realiter praesentis non est causa eius rei.
Id. Lect. II p. 43 : quoad aliquid ... clare videri possit, requiruntur luminis diffusio, velaminis amotio, p-is obiectio.
Ita saepius.
2. obecny; praesens, qui hic est
DokMp VI p. 480 (a. 1408) : coram nostra p-i persona ... constitutus ... advocatus.
3. osobisty; personalis, personae alicui proprius
Lites III p. 27 (a. 1414) : dominum Benedictum de Macra, utriusque iuris doctorem, p-em commissarium ... domini Sigismundi Romanorum regis ... deputatum.
4. osobiście udzielony:ab aliquo praesente datus
CracArt I p. 102 (a. 1439) : cum plena faciendi et dimittendi facultate et p-i consensu domine Anne.
Huc quoque pertinere videtur
StPPP IX p. 150 (a. 1494) : si haberet aliquod testimoniale (i. testimonium )literale, vel in reystro, vel oretenus p-e de ista hereditate.
Cf. PRAESENTANEUS II 2.
II. iur.
1. terminus rok, tzw. oczywisty, tj. termin sądowy, poprzedzony ustnym pozwem; iudicii terminus, qui vocatione in ius verbis facta constituitur
StPPP II p. 600 (a. 1450) : Nemsta ... cum ... Alberto ... terminum habent ad cras p-em.
AGZ XVI p. 287 (a. 1498) : ministerialis recognovit, quod Iohanni ... non dedit terminum p-em, alias praesentialiter non est citatus, nisi coram procuratore dedit sibi terminum.
Cf. PRAESENTANEUS II 1.
2. vadium tzw. zakład obliczny, tj. ustanowiony osobiście i z urzędu w sprawach o nieruchomości; i.q. quod constituitur a magistratu ipso in causa de rebus immobilibus acta
AGZ XV p. 352 (a. 1498) : vicecapitaneus ad querelam nobilis Marusze ... vallavit vadium p-e alias «oblyczny» centum marcarum inter nobilem Stanislaum ... et prefatam Marusam.
Cf. supra s. v. PERSONALIS 470, 6 sqq. et Słownik Staropolski s. v. obliczny.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)