- F.
- Th.
- Bl.
- S.
- L.
- A.
- N.
- O.
DANT. p. 46, v. 49 : praeferre per omnes te patiar (nisi leg. praeferri).]
I.
1.
nosić z przodu, przed sobą; ante ferre
(saec. XVI).
2.
okazywać, pokazywać (po sobie), wyjawiać, uzewnętrzniać, objawiać, nie
ukrywać;
prae se ferre, exhibere,
ostendere, ostentare, monstrare.
Constr.
a. sq.
dat.
b. sq.
dupl.
acc.
c. sq.
abl. d. sq.
in c.
abl.
e. sq.
acc.
c.
inf.
3.
opowiadać, wypowiadać, powiadać; dicere, profiteri,
declarare,
enuntiare.
Occ.
constr.
sq.
quomodo :
KodWp VIII
p. 329 (a.
1433)
:
p-lit nostre maiestati nobilis Derslaus ... quomodo cuidam Iudee ... certas
pecunias obligaretur.
N. locut.
ut (sicut) praefertur
jak wyżej powiedziano, wspomniano; ut supra dictum est
KodPol I
p. 103 (a.
1278)
:
cuiuscunque condicionis aut sexus - ut p-tur - extiterit.
DokMp I
p. 97 (a.
1353)
:
iure Thewtonico praedicto locabitur villa,ut p-tur.
Ita vulgo. Eodem sensu impf.
AGZ IX
p. 36 (a.
1424)
:
quequidem pene ...
in Sandecz - ut p-batur - extiterunt perpetrate.
Item
de quo praefertur :
KodWp III
p. 75 (a.
1357)
:
de ipsis ... decimam, nec
eciam illam, de qua p-tur
(ed.
preferetur) ... percipiemus.
II.
1.
przedkładać, przenosić cos nad coś, stawiać wyżej,
wyróżniać, woleć; anteferre,
anteponere, praeponere,
malle.
Constr.
a.
sq.
dat.
b.
sq.
in
c.
abl.
KodKKr II p. 289 (a. 1403) : canonici ... divina officia celebrantes ... canonicis .. non celebrantibus in assecucione huiusmodi opcionum p-antur (cf. etiam ib. paulo supra ).
KodMp IV p. 263 (a. 1431) : nouicij .. antiquioribus ... canonicis ... in opcione et adepcione ... p-entur.Ita saepius. c. sq. pro :
JAC. PAR. Serm. fol. 143a : iustus pro impio est p-ndus.d. sq. super c. abl.
Tom. XIV p. 613 (a. 1532) : Vladislaviensis episcopus in omnibus comitiis sit prior et super illo episcopo Poznaniensi p-tur.
2.
stawiać na czele, ustanawiać przełożonym, zwierzchnikiem; praeponere, praeficere.
Inde
part. pro
subst.
a.
part. perf.
praelatus,,
-i
m.
,
cf.
s.
v.
b.
part. praes.
praeferens,,
-ntis
m.
zwierzchnik;
praepositus
ŁASKI LibBen II p. 128 : provisores ecclesiarum ... tenentur ad rationem faciendam plebano et haeredibus seu p-ntibus villae uniuscuiusque.
Constr.
a.
sq.
dat.
b.
sq.
in
c.
acc.
KodKKr I p. 186 (a. 1329) : nos Deus p-lit in familiam domus sue.
JusPol p. 459 (a. 1472) : nullus extraneorum ... p-atur in capitaneum.Ita saepius. Cf. Th. X 2, 614, 56 et 616, 73. c. sq. in c. abl.
3.
refl. et pass. : wyróżniać się,
wybijać się; excellere,
eminere.
N.
in malam partem: wynosić się; se extollere, superbire
MARTIN. OP. Marg. fol. d 4b : absurdum est auditu diaconum extolli super episcopum ... diaconus ... si se p-rt, a proprio gradu cadere debet.
III.
confunditur c. vocibus
1.
afferendi:
ChrMp p. 12 : fidelitatis homagia p-ntes regi ad propria ... remearunt.
IO. LUD. p. 65, 130 : ei coronam regni ... p-ri decreverunt, qui pre ceteris cognacior successor paternus extiterit.Cf. Th. X 2, 617, 41 sqq.
2.
perferendi :
TPaw IV p. 471 (a. 1391) : Andreas ... noluit ... respondere erga Tomkonem ... narrans se non audere p-re, quod sedeo sub eo.
StCrac p. 22 (a. 1455) : aerarium ... quod ... pro repentinis ... casibus, necessitatibus, commodis et opportunitatibus p-ndis et explendis nullum extitit.
DŁUG. LibBen III p. 337 : tegens ecclesiam petra alba, longam diuturnitatem p-nte.
Id. Op. p. 244 : tegens ecclesiae tecta candida petra, diuturnitatem p-nte.
3.
proferendi:
DŁUG. Op. p. 6 : qui Deus obedientiam victimis p-lit et non acquiescere recta monentibus crimen sapere ariolandi dictavit.