General
Full Entry
More

PRAECIPUUS

Grammar
  • Formspraecipuus, precipuus, praecipuum
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -a, -um -i
  • Part of Speechadjectiveadjectivenoun
  • Genderneutre
Meaning Outline
  • I.
    • A.
      • 1. extraordinarius, peculiaris, validus, magni momenti, primus.
      • 2. electus, praestans.
    • B.
      • 1. eminens, magnificus, excelsus. Saepe loco appellationis honorificae
      • 2. libens, promptus, inclinatus, propensus (saec. XVI).
  • II.
    • 1. quod gravissimum, optimum est (saec. XVI)
    • 2. + operae praecipuum operae pretium pro

Pełne hasło

PRAECIPUUS s. PRECIPUUS, -a, -um
  • F.
  • Th.
  • S.
[ superl. praecipuissimus : CodEp I 2, p. 116 (a. 1451) : amici nostri praecipuissimi. DŁUG. Hist. IV p. 52 : cura praecipuissima eius ... vita fuit tunc custodita.]
I. adi.
A.
1. (de rebus) wyjątkowy, szczególny, szczególnie ważny, główny; extraordinarius, peculiaris, validus, magni momenti, primus.
2. (de animalibus) wyborowy, doborowy; electus, praestans.
B. (de hominibus)
1. wyróżniający się, znakomity, dostojny, wybitny; eminens, magnificus, excelsus. Saepe loco appellationis honorificae
CodSil V p. 315 (a. 1340) : venerabilis pater et domine p-e.
AKapSąd II p. 13 (a. 1415) : venerabilis ... frater et promotor mi p-e.
StPPP X p. 35 : patres, matres ... consanguinei ... karissimi, cari, amandi, precordiales ... p-i ... dicuntur.
N. de
Jesu Christo ( KodWp I p. 269, a. 1309).
2. szczególnie chętny, ochoczy,skłonny do czegoś; libens, promptus, inclinatus, propensus (saec. XVI).
II. subst. praecipuum,, -i n.
1. to, co najważniejsze, najlepsze; quod gravissimum, optimum est (saec. XVI).
Constr. ad I - II:
a. abs. b. sq. gen. c. sq. abl. d. sq. ex. e. sq. in c. abl. f. sq. inter. g. sq. praeter.
2. in locut. operae praecipuum warto jest, opłaca się; pro operae pretium :
DŁUG. Hist. I p. 552 (= II p. 325 ed.nov.) : praestruit ... sibi Pannonius in parvis fidem apud Boleslaum ducem ea tamen caliditate ... ut cum opere p-um viderit, magna mercede illum fallat atque circumveniat.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)