General
Full Entry
More

POTENTATUS

Grammar
  • Formspotentatus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -us
Meaning Outline
  • I. abstr.
    • 1. + virium: potentia, fortitudo, vis, robur, vigor.
    • 2. dominatio, auctoritas, potestas.
  • II. concr.
    • 1. exercitus, copiae, manus armata
    • 2. potentes (eodem sensu sg. et pl.)
    • 3. regio alicuius potestati subiecta
    • 4. + stagnales (maritimi) urbes Germanicae ad mare sitae

Pełne hasło

POTENTATUS, -us m.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • B.
  • A.
  • N.
  • K.
  • O.
I. abstr.
1. siła, moc; potentia, fortitudo, vis, robur, vigor. Per abundantiam dicitur virium:
PreussUB I 2 , p. 375 (a. 1292) : quod facere fideliter promisit ... de suarum virium p-u.
2. władza, panowanie, zwierzchność; dominatio, auctoritas, potestas.
II. concr.
1. siła wojskowa, wojsko, armia; exercitus, copiae, manus armata
PommUrk III p. 16 (a. 1287) : astabimus ... dominis nostris cum omni p-u nostro ... contra eorum quoslibet inuasores.
CodVit p. 456 (a. 1419) : succurrere teneatur requirenti cum omni p-u et potencia.
Ita saepius.
2. potentaci, ludzie możni, potężni; potentes (eodem sensu sg. et pl. )
KADŁUB.(Pl) p. 155 : Lestco ... cum universitate sui p-us in patrocinia Mesconis transmigrat.
DokKKr I p. 253 (a. 1400) : reges et p-us seculi.
Ita saepe.
Iuxta ponuntur
duces ( AAlex p. 248, a. 1503 et saepius), praelati ( ib. et saepius),principatus ( ib. p. 266, a. 1503) , principes ( RHist VIII p. 262, a. 1501 et saepius), reges ( et saepius ).
3. terytorium podległe czyjejś władzy; regio alicuius potestati subiecta
PommUB p. 230 (a. 1275) : silvarum nostri p-us.
KodKKr II p. 305 (a. 1405) : cum omnibus ... possessionibus, usibus, ecclesiasticis p-bus, agris cultis et incultis etc.
AAlex p. 445 (a. 1504) : ex omni parte regnorum et p-uum Christianorum.
4. stagnales (maritimi) nadmorskie miasta niemieckie; urbes Germanicae ad mare sitae
AAlex p. 239 (a. 1503) : contra Ordinem Prussiae ... civitates Hansae et quidem stagnales atque maritimi p-us non parum adiumenti afferrent nobis.
Ib. p. 249 (a. 1503) : Angliae rex illi quoque maritimi p-us forsan hoc facerent.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)