General
Full Entry
More

PINUS

Grammar
  • Formspinus
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -us -i
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. propr. Pinus silvestris Linn.
    • α. + cum apibus de arboribus apiaria continentibus
    • β. de arbore in insigni gentis Godzięba picta
  • II. transl.
    • 1. taeda, fax pinea.
    • 2. + pecialis baculus pineus, cf. supra 207,28 sqq.
    • 3. ramus pineus, corona pinea (saec. XVI in.).
    • 4. lignum piceum ad comburendum destinatum

Pełne hasło

PINUS, -us et -i f.
  • F.
  • G.
  • S.
  • Dc.
  • A.
[generis m.
KodWp II p. 485 (a. 1336) : contra duos pinos.
KodPol II p. 577 (a. 1488) : pinum notabilem exalveatum seu concavatum. Ib. paulo infra ad quendam pinum notabilem, in quo signum fecimus.
Ita saepius usque ad saec. XVI in. acc. sg. pinus:
StPPP VIII p. 281 (a. 1388) : unum pinus ... excidit.]
I. propr. sosna zwyczajna; Pinus silvestris Linn. Glossa Pol.
StPPP VIII p. 252 (a. 1388) : pro ... LX p-is alias «sosna».
Ib. II p. 395 (a. 1434) : p-os alias dicendo «sosszny» depinasti... in borris (cf. GŁOG. Alex. I fol. J Va).
Eodem sensu
arbor pini (pinus : PommUrk V p. 45, a. 1312 ; ArHist VIII p. 465, a. 1403 et saepius), arbores de pino ( DŁUG. Hist. III p. 486 = VI p. 181 ed.nov. ). Occ.
α. cum apibus et abs. o sosnach z barciami; de arboribus apiaria continentibus
DokMp I p. 306 (a. 1403) : p-os cum apibus caeterasque arbores ... excidendo.
ArPrawn VIII p. 88 (a. 1404) : si aliquis ... extirpando peruenerit ad p-um aliquem wlgariter «do dzeniey».
CorpJP III p. 15 (a. 1507) : dando pro ... mellificio apificante seu mellificante grossos quatuor, pro mellificio vero non mellificante in p-o medium grossum ... et in quercu unum grossum.
Glossae Pol.
ArSang V p. 42 (a. 1508) : p-us alias «dzianie», mellificia cum apibus.
Visit. p. 112 (a. 1511) : usque ad magnum p-um qui dicitur vulgariter «dzyenye plebanye».
β. o sośnie w herbie rodu Godziębów; de arbore in insigni gentis Godzięba picta
ArHist VIII p. 465 (a. 1403) : quorum clenodium arbor p-us, vocabulum Godzamba.
ArHist III p. 405 (a. 1546) : matre vero Catherina ex progenie materna nobilium Pyekarskich, orta de armis aceruorum et p-orum.
Cf. PINATICUS PINEUS PINOSUS.
II. meton. et transl.
1. pochodnia z drzewa sosnowego; taeda, fax pinea. Glossae Pol.
AKapSąd II p. 692 (a. 1498) : accenso p-o alias «lyczywo» (cf. StPPP XII p. 453, a. 1513 et AKapSąd II p. 824, a. 1521).
Eodem sensu
taeda pini ( AKapSąd II p. 766, a. 1511). Cf. PINUM.
2. pecialis et abs. kij sosnowy; baculus pineus, cf. supra 207,28 sqq.
3. gałązka, wieniec sosnowy; ramus pineus, corona pinea (saec. XVI in. ).
4. sośnina, gałęzie sosny, smolne drzewo sosnowe, służące na podpałkę; lignum piceum ad comburendum destinatum
KodKKr II p. 94 (a. 1383) : incole pro nostra stacione ... per vnum currum p-i vel lignorum adducere ... sint astricti.
TArch p. 58 (a. 1409) : permisit ... Johanni ... equitare ad borrum pro p-o.
Ita saepius.
Constr. ad I-II
: a. abs. b. sq. ad :
RachBon III p. 65 : pro p-o ad fornaces.
c. sq. cum, cf. supra 599,41 et DokMp I p. 323 (a. 1404) .
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)