- F.
- G.
- Bl.
- S.
- A.
I.
1.
przemawiać, wygłaszać, wykładać, przedstawiać;
dicere, orationem habere, orare,
declarare, exponere.
Occ.
α.
pro
subi.
sunt scripta (
*CodVit p. 912, a.
1430
;
*ib.
p. 951, a.
1430
;
AMedi III p. 133, a.
1468).
β.
verba
wypowiadać; pronuntiare
VSt p. 364 : episcopus eadem verba p-vit.
Tom. II p. 85 (a. 1512) : hec verba elegantius, quam repetita sunt a magnificis oratoribus p-ta.
2.
zakończyć (zwł. mowę, sprawę sądową); (praec.
orationem, causam
sim.) finire, concludere (saec.
XVI).
Glossa
Pol.
GLcerv p. 675 : p-re est finem orationis facere «dokonać».
Constr.
ad 1-2:
a.
abs.
b.
sq.
dat.
CodVit p. 804 (a. 1428) : nobis p-vit, quomodo etc.
CodEp III p. 152 (a. 1471) : desideria fraternitati vestre p-turus.Ita saepius. c. sq. abl. d. sq. ad :
Dogiel V p. 164 (a. 1502) : legatione ... ad nos p-ta.e. sq. apud :
DŁUG. Hist. IV p. 256 : legationi regiae ... apud Wratislaviam p-tae.
Tom. I p. 85 (a. 1510) : legatione ... apud nos p-ta.Ita saepius. f. sq. coram :
AKapSąd I p. 11 (a. 1431) : ad conscribendum articulos coram ... rege p-ndos.g. sq. de. h. sq. ex, cf. infra 41 et saepius. i. sq. in c. acc. j. sq. in c. abl.
AGZ XVI p. 36 (a. 1466) : p-vit in illa sillaba hoc.
SSrSil I p. 359 (a. 1482) : in p-ndo ... tam in Latino, quam Thewtunico.k. sq. per :
DŁUG. Hist. V p. 641 : resumtis singulis, quae per ... nuntium ... regi p-verat.l . sq. post:
AAlex p. 46 (a. 1501) : oratio ... p-ta ... post coronationem.m. sq. pro :
DŁUG. Hist. IV p. 660 : quondam pro capite suo i. Ladislai bani p-verat.n. sq. enunt. obi. c. quomodo :
CodEp II p. 241 (a. 1430) : qui vobis ... p-arunt, quomodo ... conventionem ... conclusisset ... celebrandam.
ArHist VI p. 96 (a. 1446) : p-vit, quomodo ... dominus habuit spem de responsione meliori.o. sq. enunt. finali c. ut :
DŁUG. Hist. IV p. 442 : p-ns, ut ... rex ... dignaretur pacem ... acceptare.p. sq. adv. , v.gr. breviuscule ( ChrPol p. 605 ) , coram ( AKapSąd I p. 11, a. 1431 ; MIECH. Chr. p.322 ) , oretenus ( AGZ VI p. 227, a. 1496) , ex parte alicuius ( ArHist VI p. 96, a. 1446) .
II.
1.
przekonywać;
persuadere
KADŁUB. p. 142 : quia vero sine difficultate p-at, qui imperat, promtissime viri animum inclinat.
2.
dokonać, sprawić; efficere
KADŁUB. p. 32 : unde semper beatus esse voluit, semel factum est, ut semper esset miser, hoc enim feminea p-tum est prudencia.
Ib. p. 53 : efficacissima ... est benivolenciarum conciliatrix pecunia nec est, quod non p-et, qui auro allegativas et ponderat et inaurat sentencias.