General
Full Entry
More

PERNOCTO

Grammar
  • Formspernocto
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -are, -avi, -atum
Meaning Outline
  • I. intrans.
    • 1. nocturnare.
    • 2.
      • a. per totam noctem apud aliquem manere
      • b. + suis luminibus pernoctare per totam noctem suo lumine lucere
      • c. iur.+ causa (quaerimonia), nefas, vulnus per noctat (cum aliquo) i.q. per totam noctem post crimen perpetratum ab eo, qui iniuriam est passus, ad iudicem non refertur
  • II. hospitium nocturnum alicui praebere

Pełne hasło

PERNOCTO, -are, -avi, -atum
  • F.
  • G.
  • S.
  • Dc.
  • A.
  • L.
  • N.
[pass. pro act. KsgRachKr II p. 59 (a. 1384) : cum non intromitteretur in stubam ibi pernoctari.]
I. intrans.
1. de hominibus: przebyć całą noc, przenocować; nocturnare.
N. locut.
in oratione pernoctare (pernoctantem esse) odprawiać nocne modlitwy, czuwać na modlitwie; orationes nocturnas recitare, orando vigilare
PEREGR. fol. o IIa : episcopus in oratione sepius p-bat.
MATTH. Lect. I p. 155 : Christus ... in oratione p-vit.
NIC. BŁ. Serm. II p. 206 : ipse Christus erat p-ns in oratione.
Ita saepius. Cf. etiam
GŁOG. Alex. I fol. C VIIb : p-o, -as, -are id est per noctem vigilare vel orare.
Constr.
a. sq. abl.
N. sq. abl. gerundii
ŹrWaw VII p. 98 (a. 1536) : in ecclesia custodiendo p-bant.
b. sq. apud. c. sq. cum. d. sq. extra. e. sq. in c. abl. f. sq. adv. loci, v. gr. ibi ( supra 26 et saepius), ibidem ( KodMp I p. 156, a. 1297 ; AKapSąd II p. 530, a. 1442).
2. de rebus
a. pozostawać przez noc u kogoś; per totam noctem apud aliquem manere
CorpJP III p. 448 (a. 1519) : si pauper homo astrictus necessitate inevitabili aliquam rem in pignus dederit creditori, tunc tale pignus apud illum creditorem p-re non debet, sed creditor tale pignus restituere debet.
b. (de planetis) suis luminibus pernoctare świecić przez całą noc własnym światłem; per totam noctem suo lumine lucere
COPERN. Rv p. 78 : illi i. Saturnus, Iuppiter, Mars planetae ortum vespertinum matutinumque facientes occasum, non vtcumque latent, quin suis fere p-ant luminibus.
c. iur. in locut. causa (quaerimonia), nefas, vulnus per noctat (cum aliquo) skarga pozostaje niezgłoszona do sądu przez poszkodowanego przez jedną noc po dokonaniu przestępstwu; i.q. per totam noctem post crimen perpetratum ab eo, qui iniuriam est passus, ad iudicem non refertur
ŁASKI ComPriv(IusMagd) fol. 181b : si alter alterum vulnerat et causa sua p-uerit, sibi debet indici ad iudicium proximum.
Ib. fol. 178a : de p-to vulnere: quod si vir vulneratus fuerit et eodem die iudicium non quesiuerit et sua querimonia secum p-uerit etc.
WilkLub p. 6 (a. 1518) : quicumque ... aliquem percusserit ... collo privari debet et quoquomodo tale nephas p-tum fuerit, extunc talis violator pacis centum florenos ... succumbere debet.
Cf. PERNOCTURNO 38 sqq.
II. trans. przenocować kogoś; hospitium nocturnum alicui praebere
ArLit I p. 5 (a. 1429) : si quis personam extraneam in commodo suo ... sine licentia prepositi p-verit.
ARect I p. 439 (a. 1502) : statuta burse ... vt est dormire in domo, non p-re extraneos.
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)