General
Full Entry
More

PENNA-3

Grammar
  • Formspenna, pena
  • Etymologyancient Latin
  • Inflectional type -ae
  • Part of Speechnoun
  • Genderfeminine
Meaning Outline
  • I. propr. pluma avium.
    • 1. pluma sagittae.
    • 2. calamus scriptorius
      • α.
      • β.
    • 3. plumae, quibus pulvinaria sim. implentur
    • 4. pluma, qua galeae, pilei ornantur.
  • II. ala.
    • α.
    • β. + super pennas ventorum ambulare

Pełne hasło

PENNA s. PENA, -ae f.
  • F.
  • Th.
  • Bl.
  • S.
  • Dc.
  • L.
  • N.
  • K. (-ae),
  • O.
I. propr. pióro ptasie; pluma avium. Glossa Pol.
ArHist III p. 327 (a. 1422) : in qualibet canna tres p-as galli alias «cossy cokothowe».
Distinguitur
aucina ( ŻupKr p. 611, a. 1518). Respiciuntur usus varii:
1. pióro u strzały; pluma sagittae. Glossa Pol.
NieznHer p. 39 (a. 1471) : sagittam cum p-is alias «opyerzonya».
2. pióro do pisania; calamus scriptorius
GALL p. 84, 6 : nunc vero p-a temperata de puero ... cepte studium intentionis proficiat.
SSrSil VII p. 116 (a. 1466) : responsum pape ... negativum pecuniarum et effectualis realisque auxilii, nisi quantum papirus, carta et p-a possint.
Ita saepius.
N. locut.
α. ad pennas dare, cf.
β. per pennam et calamarium investire, cf.
3. pierze do wypychania poduszek i pierzyn; plumae, quibus pulvinaria sim. implentur
StPPP VIII p. 529 (a. 1398) : pro puluinari et «perzina» ac pro p-is ... euaserunt eundem.
APozn I p. 323 (a. 1461) : obligatur ... dare ... quatuor plumaticas, duas de plumis et duas de p-is simplicibus.
Ita saepius.
4. pióro jako ozdoba nakrycia głowy; pluma, qua galeae, pilei ornantur. Glossa Pol.
KsgZPozn p. 352 (a. 1404) : defert in galea ... conwolucionem nigrarum galli p-arum, qui «pusz» dicitur.
Inde
pennarum concinnator rzemieślnik przystrajający nakrycia głów piórami; artifex tegumenta capitum pennis ornans
RachDw I p. 207 (a. 1545) : Paulo, concinnatori p-arum ... dati floreni decem (cf. supra II 814,7 sqq. ).
Eodem sensu
structor :
CracArt III p. 26 (a. 1551) : p-arum structorem alias «smukierza».
II. meton. skrzydło; ala.
N. locut.
α. pennas colligere, cf.
β. super pennas ventorum ambulare (e Vlg. Ps. 17,11
NIC. BŁ. Serm. I p. 153 : Christus ipse est, qui ambulat super p-as ventorum).
Tło: rękopis Rps 3007 III (XV wiek), Źródło: polona.pl
ISSN 2300-5742, 2 / 2014 (1 VI 2014 r.)